De  benodigde weerstandscapaciteit is gebaseerd op het kwantificeren van de risico’s, het bepalen van de financiële omvang van het risico, om de effecten van beheersmaatregelen te ramen en om het weerstandsvermogen van de gemeente te kunnen inschatten. Een risico drukken we uit in een mogelijke gebeurtenis, we benoemen de oorzaken en gevolgen voor de gemeente. Om de risico’s te classificeren wordt gebruik gemaakt van de factoren waarschijnlijkheid en de verwachte impact. De verwachte impact wordt berekend door de maximale impact in te schatten, de effecten van (beheers)maatregelen die invloed hebben op de impact daarvan af te trekken. Zo blijft een ‘restrisico’ over.

In de risicokaart en de daaropvolgende tabel zijn de risico's met een risicoscore van 9 en hoger opgenomen. Daarvoor zijn de volgende risicoklassen en de gevolgklassen uit de nota risicomanagement 2025 gevolgd.

Waarschijnlijkheid (Kans)    

Verwachte impact (Gevolg)  

Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen:

• De beschikbare weerstandscapaciteit: de middelen en mogelijkheden waarover gemeente beschikt of kan beschikken om niet begrote kosten te dekken.
• De benodigde weerstandscapaciteit: alle risico's waarvoor geen maatregelen zijn getroffen en die van materiële betekenis kunnen zijn in relatie tot de financiële positie.

Deventer rekent de volgende componenten tot de beschikbare weerstandscapaciteit:

1. De algemene reserve. Dit is het deel van het vrije vermogen waaraan de raad nog geen bestemming heeft gegeven.
2. Onbenutte begrotingscapaciteit zijn delen van de begrote lasten waarvoor nog geen bestemming is. Dit zijn de posten onvoorzien en de stelposten zonder bestemming (bijvoorbeeld de stelpost autonome ontwikkelingen).

De risico's worden geanalyseerd en per risico wordt een kans van optreden en een mogelijke financiële impact bepaald. Het is vrijwel zeker dat niet alle risico’s zich tegelijkertijd zullen voordoen. Om deze overschatting te voorkomen, maken we gebruik van de Monte Carlo simulatiemethode. De Monte Carlo simulatie is een techniek waarbij rekening wordt gehouden met de kans van tegelijk optredende risico’s. De Monte Carlo simulatie wordt uitgevoerd met een zekerheidspercentage van 95%. Dat betekent dat in 5% van de theoretische scenario’s de financiële gevolgen van de werkelijk opgetreden risico’s boven de berekende waarde uitkomt.

De weerstandsratio wordt als volgt berekend:
Ratio weerstandsvermogen = Beschikbare weerstandscapaciteit / Benodigde weerstandscapaciteit

Voor de weging van de uitkomst wordt de volgende indeling gevolgd:

 Op basis van deze indeling is een weerstandsratio van 1,5 de ondergrens.

Uitkomst Jaarstukken 2025

Beschikbare weerstandscapaciteit (reserves + stelposten) = €57,5 miljoen
Benodigde weerstandscapaciteit (risico's) = €12,5 miljoen
Dit leidt tot een ratio weerstandsvermogen van 57,5 miljoen / 12,5 miljoen = 4,6

Conclusie

Een weerstandsratio is een ruim voldoende om alle risico's op te vangen. Bij de huidige risico's en een minimale weerstandsratio van 1,5 is de ondergrens €19 miljoen voor de algemene reserve (en evt. stelposten).

De risico's die zijn vermeld in deze paragraaf tellen mee in de berekening van het weerstandsvermogen en de specifieke weerstandsreserve. Daarnaast zijn er risico's die op een andere manier worden beheerst. Dit zijn risico's waar een andere reserve of budget voor beschikbaar is, en risico's die niet zijn gekwantificeerd en waar de marge van een weerstandsratio van 1,5 voor nodig is. Voorbeelden van gekwantificeerde risico's die niet vallen onder de afdekking met de specifieke weerstandsreserve:

• Slim Warmtenet Zandweerd. Hiervoor is een afzonderlijke risicoanalyse en worden de risico's opgevangen in de businesscase.
• Winstgevende grondexploitaties: als deze risico's zich voordoen worden deze ten laste gebracht van de grondexploitatie zonder dat hierdoor de financiën wordt belast. Pas als de grondexploitatie geen winstmarge kent, zal een optredend risico leiden tot een hogere verliesvoorziening die leidt tot een nadeel in de jaarrekening.
• Risico dat verwachte opbrengsten van de Marke Noord niet volledig wordt gerealiseerd. Deze opbrengsten worden ingezet ter dekking van de kapitaallasten nieuwbouw school de Marke Zuid.
• Risico's binnen programma leefomgeving kunnen worden opgevangen binnen het programma, zoals de problematiek rondom worteldruk, kosten reconstructies, onderhoudskosten.
• Risico's gebiedsontwikkeling en bovenplanse infrastructurele voorzieningen kunnen worden opgevangen met bestemmingsreserves.
• Risico's verbonden partijen worden in de desbetreffende paragraaf behandeld.
• Risico's van hogere bouwkosten bij grote projecten (onderwijshuisvesting, Scheg, Podiumkunsten, kunstwerken) waar kredieten voor beschikbaar zijn gesteld worden binnen het krediet opgevangen.

Naast risico’s heeft Deventer ook te maken met algemene onzekerheden waar geen reserves of budgetten tegenover staan. Op basis van wat we nu weten, kunnen deze onzekerheden (risico’s) niet worden gekwantificeerd. Voor het opvangen hiervan zijn algemene weerstandsbudgetten en begrotingsresultaten die dekking kunnen bieden. Hieronder vallen onder andere:

• Algemene uitkering
• BTW/BCF (ontwikkelingen en plafond BCF);
• Leegstand onroerende panden en andere risico's van vastgoed in eigendom;
• Restauratie monumentale panden;
• Garantstellingen (kans op aflossen krediet vanwege insolventie kredietnemer);
• Te ontvangen subsidies (kans op terugvordering door niet voldoen aan de subsidievoorwaarden);
• Energielasten gemeente breed.

Deelneming aan een verbonden partij kent financiële -, bestuurlijke - en beleidsinhoudelijke risico’s. De diversiteit in de verschillende verbintenissen (gemeenschappelijke regelingen, deelneming in vennootschappen met aandelenbezit en/of verstrekte leningen / garanties) levert onderscheid in de risico’s op. De te onderscheiden risico’s vereisen verschillende aandacht. In de paragraaf verbonden partijen van deze begroting is algemene informatie en specifieke informatie opgenomen voor vorming van een beeld van het financiële risicoprofiel.

Wanneer (op grond van een concrete gebeurtenis) bij een bepaalde verbonden partij een risico wordt voorzien dat zou kunnen leiden tot een verlies op het ingebrachte kapitaal, de verstrekte lening of garantie of indien het leidt tot een verplichting (en het risico is kwantificeerbaar), dan zal daarvoor weerstandsvermogen worden aangehouden of een voorziening worden gevormd.
Aan de informatie over de verbonden partijen ontlenen wij in algemene zin geen aanwijzingen dat de gemeente voor bepaalde financiële risico’s bij verbonden partijen weerstandsvermogen moet aanhouden. Daarbij baseren wij ons mede op de accountantsrapporten die bij de jaarrekeningen 2024 van verbonden partijen worden afgegeven waarin de accountant aandacht besteedt aan de continuïteit van de bedrijfsvoering en actuele financiële informatie vanuit vennootschappen en gemeenschappelijke regelingen.

In de tabel hieronder zijn de verbonden partijen opgenomen waarin Deventer een geactiveerd financieel belang heeft en de omvang daarvan per 31-12-2025.

In deParagraaf verbonden partijen wordt verder ingegaan op de financiële risico’s in relatie tot de verbonden partijen.

Op basis van een wetswijziging van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) worden de landelijk voorgeschreven financiële kengetallen in de begroting en jaarrekening opgenomen. De kengetallen maken het de leden van de gemeenteraad gemakkelijker om inzicht te krijgen in de financiële positie van de gemeente.

De kengetallen zijn gebaseerd op de balans en exploitatierekening 2025. Hieronder worden de uitkomsten van de berekening van de kengetallen gepresenteerd. Vervolgens volgt een beknopte beoordeling van de uitkomsten in relatie tot de financiële positie. De vergelijking met het gemiddelde van gemeenten in dezelfde grootteklasse is afkomstig van de rijksoverheid Findo.nl - Data Financiën Decentrale Overheden waarbij een vergelijking gemaakt wordt op basis van de jaarrekening 2025.

De financiële positie van de gemeente Deventer geeft geen aanleiding af te wijken van de continuïteitsveronderstelling. Deze veronderstelling heeft ook betrekking op de mate waarin Deventer zelfstandig en autonoom (financieel) beleid kan voeren en feit dat het risico op preventief provinciaal toezicht (artikel 12) zeer klein is. De continuïteitsveronderstelling is gebaseerd op de volgende constateringen:

• De gemeente heeft een structureel sluitende meerjarenbegroting en kent de afgelopen jaren positieve jaarrekeningresultaten. 
• Voor gemeenten geldt een vrijwel onbegrensde leencapaciteit bij de BNG (en daardoor sprake van altijd aanwezige liquiditeit) waardoor er geen onzekerheid bestaat over de continuïteitsveronderstelling.
• De financiële positie van de gemeente is gezond, zoals blijkt uit de financiële kengetallen.
• De risico’s worden goed beheerst respectievelijk gemonitord door een actief risicomanagement toe te passen en er is sprake van een goed onderbouwde toereikende weerstandscapaciteit.