Voor het eerst in vijf jaar leven er weer meer mensen in armoede in Nederland. Werkenden vormen daarbij de grootste groep. Van alle inwoners die in armoede leven heeft ongeveer 48% een inkomen uit werk en 29% een bijstandsuitkering (bron: CBS). Voor deze inwoners is inkomensondersteuning essentieel voor hun bestaanszekerheid. Tegelijkertijd is het stelsel van inkomensregelingen voor een deel van de mensen te complex, waardoor het soms juist kan leiden tot extra onzekerheid.
Het kabinet wil dit verbeteren door hervormingen in de sociale zekerheid, toeslagen en inkomstenbelasting. Het doel is dat inkomensondersteuning meer zekerheid biedt en begrijpelijker wordt. Met de komst van de Participatiewet in balans wil het kabinet zorgen voor een structurele verandering in de bijstand, waarbij vertrouwen, menselijke maat en eenvoud centraal staan. Dit moet ervoor zorgen dat inwoners weer vertrouwen krijgen in de overheid en minder belemmeringen ervaren om gebruik te maken van regelingen zoals de bijzondere bijstand.

Binnen het domein van de schuldhulpverlening constateren we dat er structureel een groot aantal inwoners een beroep doet op ondersteuning. Het percentage geslaagde schuldregelingen blijft, net als in 2023 en 2024, stabiel rond de 90%. De wachttijd is gedurende het jaar overwegend gelijk gebleven, maar in het vierde kwartaal is opnieuw een stijging zichtbaar naar ongeveer drie maanden. Het project Basis op Orde, gericht op het verbeteren van werkprocessen, financiële inrichting, ICT en dashboards, is grotendeels afgerond. Wel vraagt het blijvend onderhoud om voortdurende aandacht voor het actualiseren van werkwijzen, het borgen van kwaliteitsstandaarden en het doorontwikkelen van de ondersteunende systemen. In de komende periode richten we ons daarom op het verder versterken van de samenwerking binnen de afdeling IOS en het uitbreiden hiervan naar andere teams binnen het Sociaal Domein. Door alle aanvragen centraal te bundelen en integraal op te pakken, creëren we een samenhangende en efficiënte werkwijze.

Het gehele jaar is uitvoering gegeven aan het uitvoeringsplan Preventie en Vroegsignalering. Zo ontvangen jongeren die 18 worden en senioren tijdig een brief over veranderingen in hun financiële situatie, zodat zij voorbereid zijn op mogelijke risico's.
Voor de brede ondersteuning van gedupeerden van de kinderopvangtoeslag is het organiseren van lotgenotenbijeenkomsten voortgezet. Ook is er een werkbezoek van de staatssecretaris geweest, waarin de voortgang en ervaringen uit Deventer centraal stonden.

In 2025 zijn verschillende acties ondernomen om het bereik en de toegankelijkheid van minimaregelingen te vergroten, conform de doelstellingen van IOG. Net als in 2024 is opnieuw een winteractie georganiseerd in samenwerking met Rechtop, Geldfit en Stichting Leergeld. Mensen met een laag inkomen kregen een uitje cadeau. Dit jaar vond de markt plaats in de publiekshal van het stadhuis, waar inwoners direct in contact kwamen met partners die hen kunnen ondersteunen. Ook is er uitgebreid aandacht gegeven aan de beschikbare regelingen. In de Rivierenwijk is een spreekuur gestart in het Huis van de Wijk. Hier onderzoeken consulenten en VET-teams hoe inwoners, die moeilijker te bereiken zijn, beter ondersteund kunnen worden.

Werken volgens de Bedoeling is een cultuurverandering die draait om een andere houding en manier van samenwerken, waarbij medewerkers steeds bewuster afwegen hoe wettelijke kaders, maatwerk en de effecten van besluiten voor inwoners in balans kunnen blijven. In 2024 is hiervoor een stevige basis gelegd, en in 2025 zijn de eerste resultaten zichtbaar doordat speerpunten zijn verbonden aan indicatoren en de PDCA-cyclus is gestart. Met ondersteuning van een coach, werksessies, casuïstiekbesprekingen, een afwegingskader en ambassadeurs wordt deze manier van werken stap voor stap ingebed binnen de afdeling Inkomensondersteuning en Schuldhulp. De cultuurverandering vraagt daarbij voortdurende aandacht om duurzaam onderdeel te worden van de dagelijkse praktijk.

Door onderbesteding bij Stichting Leergeld en Kansen voor Kinderen komt extra budget beschikbaar dat - conform het bestuursakkoord - duurzaam wordt ingezet voor kinderen die opgroeien in armoede. Naast de bestaande kindregelingen is hiervoor een plan opgesteld dat gericht is op het versterken van kansengelijkheid, met speciale aandacht voor middelbare scholieren, omdat deze groep nu relatief minder bereikt wordt. De voorstellen sluiten aan bij het beleidskader IOG, zijn afgestemd met partners in de stad en passen binnen het beschikbare budget.
Met middelen uit de onderbesteding zijn al verschillende meerjarige projecten gestart. Voorbeelden zijn: uitbreiding van het zomerpretpakket van Kinderhulp, inzet van een extra brugfunctionaris bij Kindcentrum Kleurrijk, de opening van de Zomerschool SO De Linde en een versterking van winteractiviteiten voor kinderen.
Daarnaast worden plannen uitgewerkt voor de komende jaren, waaronder:

• een maatwerkbudget voor kinderen in het voortgezet onderwijs;
• huiswerkbegeleiding en coaching om afstroom te voorkomen;
• structurele ondersteuning van menstruatie-uitgiftepunten (nu rijksmiddelen wegvallen);
• investeringen in financiële educatie op scholen in wijken met veel armoedeproblematiek.

Met de invoering van de Participatiewet in balans moet vanaf 2027 de Individuele Inkomenstoeslag (IIT) ambtshalve worden toegekend. Vooruitlopend daarop is Deventer hiermee in november 2025 al gestart. Hieruit bleek dat ruim 260 bijstandsgerechtigden die aan de voorwaarden voldoen, de toeslag niet hadden aangevraagd. Zij hebben de IIT alsnog automatisch ontvangen. Vanaf januari wordt de toeslag maandelijks uitgekeerd, zodat bijstandsgerechtigden die langer dan drie jaar bijstand ontvangen, de ondersteuning tijdig krijgen. In 2025 heeft de gemeente een convenant gesloten met bewindvoerders om de samenwerking te verbeteren en daarmee de ondersteuning aan financieel kwetsbare inwoners te versterken.

Afgelopen jaar zijn er meer mensen uitgestroomd dan ingestroomd in de bijstand. Het totale bijstandsbestand is met ongeveer 1% gedaald. De doelstelling van 300 uitstroomtrajecten richting werk, school of zelfstandigheid is bijna behaald. Daarnaast is in 2025 de strategische koers voor de toekomst van KonnecteD opgeleverd en wordt deze nu projectmatig verder uitgewerkt. Niet iedereen kan zich direct ontwikkelen richting werk, maar veel bijstandsgerechtigden leveren wel een waardevolle bijdrage aan de samenleving. Het project BasisBaan is gestart en wordt verder vormgegeven binnen de maatschappelijke participatie.

Sinds september 2024 is het integrale jongerenloket actief, met als doel jongeren toe te leiden naar opleiding, werk of dagbesteding. Het richt zich op jongeren die een uitkering aanvragen, al een uitkering ontvangen of uit PRO/VSO komen. In 2025 is hier verdere invulling aan gegeven. De ambitie is om het jongerenloket uit te breiden naar alle jongeren in de toekomst.
In 2024 is het Deventer Ontwikkelkwartier (DOK) geopend: dé plek voor vragen over leren, werken en ondernemen, als onderdeel van de Human Capital Agenda (HCA). Via fysieke en digitale campagnes worden inwoners gestimuleerd om na te denken over hun leer- en ontwikkelkansen. In 2025 zijn de voorbereidingen getroffen om het regionaal werkcentrum bij het DOK te vestigen. In 2026 volgt het definitieve besluit, maar alle seinen staan op groen. Vanuit de HCA is ingezet op het toegankelijk maken van HCA-initiatieven voor inwoners met een bijstandsuitkering. Tot slot is opnieuw een opdracht verstrekt aan het Ondernemershuis om ondernemers met (dreigende) financiële problemen verder te helpen.