De gemeente beschikte over heel 2025 over ruime liquide middelen. Dit is een gevolg van positieve rekeningresultaten, voorschotten van het Rijk en vertragingen in de investeringen.

Financieringsstrategie

Gegeven de doelstellingen van het Treasurystatuut worden alleen nieuwe langlopende leningen aangetrokken als er een concrete financieringsbehoefte is. Dit wordt gedurende het jaar gemonitord. Tijdelijke financieringsbehoefte wordt opgevangen met de rekening-courant ter hoogte van €28 miljoen en de mogelijkheid kort lopende leningen af te sluiten.  

Rentevisie

De rente op de kapitaalmarkt is gebaseerd op verschillende ontwikkelingen, waaronder de inflatieverwachting, het beleid van de Europese Centrale Bank (ECB) en de kredietwaardigheid van de Nederlandse overheid ten opzichte van andere landen. De rente op lang lopende rente is het afgelopen jaar gestegen van 2,6% eind 2024 naar 3,3% eind 2025 (looptijd 10 jaar). Voor een looptijd van 40 jaar is de rente sterker gestegen naar 4%.

Deze ontwikkeling wordt mede veroorzaakt door de tendens in Duitsland en Frankrijk meer overheidsschulden aan te gaan. Deze hoger overheidstekorten en hogere schuldniveaus in grote lidstaten. (o.a. toename defensie-uitgaven en investeringsprogramma's) en de marktverwachting van langdurige hoge overheidsuitgaven in Duitsland/Frankrijk (defensie, energie, infrastructuur) zijn hier onderliggende factoren. Eurozone-obligatierentes lopen hierdoor op.

De korte rente is gedaald van 2,9% naar 1,9%. De verwachtingen zijn stabiel met gematigde inflatieverwachtingen en gelijkblijvende ECB rente. De belangrijkste factoren zijn de economische ontwikkeling en het beleid van de Europese Centrale Bank (ECB).

De macro-economische situatie en inflatieverwachting

De economie is relatief stabiel met een gematigde groei. De inflatie in de eurozone is in twee jaar gedaald, van 5,4 procent in 2023 naar 1,7% begin 2026. In Nederland is de inflatie hoger, en daalt minder snel. Van 4,1% in 2023 naar 2,2% begin 2026. Ondanks een positieve vooruitblik zijn er aantal belangrijke risico’s, zoals de onzekere ontwikkeling van de internationale handel en veiligheidsdreigingen.

In de Eurozone is de groeiverwachting: matig maar stabiel herstel (1,2%-1,4%). De inflatie is onder controle, terug naar bijna 2%.In Nederland is de groeiverwachting: vergelijkbaar met eurozone, maar iets gevoeliger voor binnenlandse knelpunten (o.a. arbeidsmarkt, elektriciteitsnet, stikstof). De Inflatie daalt geleidelijk maar ligt structureel hoger dan in de eurozone (2,3%-2,4%)

Het beleid van de ECB

De ECB beleidsrente (de deposit facility rate) van 2,00% is vijf opeenvolgende vergaderingen ongewijzigd gelaten. De ECB heeft geen voorspelling gedaan over verdere renteverlagingen, en beslist op basis van de laatste stand van de (onderliggende) inflatiecijfers en economische indicatoren. Er wordt in de markt dit jaar geen verlagingen of verhogingen verwacht.

Conclusie

De vooruitzichten zijn positief, met een grotere kans op lagere dan op hogere rente. De rente is het afgelopen jaar gestegen, . Bij de schatkist ontvangen wij begin 2026 op ons saldo een vergoeding van 1,9%, dit is ruim een procent-punt lager dan een jaar geleden en twee procentpunt lager dan twee jaar geleden.

Langlopende geldleningen (> 1 jaar)

De omvang van de langlopende leningenportefeuille tot 31 december 2025 is opgenomen in de volgende tabel. De liquiditeitspositie is dit jaar positiever dan geraamd, onder andere door meevallers in het gemeentefonds. Hierdoor is de geraamde nieuwe lening niet nodig geweest.

De gemeente beschikt over een rekening-courant kredietfaciliteit met een maximum van €28 miljoen. Deze wordt gebruikt om schommelingen in het rekeningsaldo op te vangen en is in het afgelopen jaar toereikend geweest. Er zijn geen andere kortlopende schulden.

Onderstaande tabel toont een overzicht van de verstrekte leningen waarin geen afwijkingen van de begroting zijn te melden.

Het financieringsbeleid van de gemeente gaat uit van integrale financiering. Uitgangspunt is dat het taakveld Treasury een neutraal renteresultaat kent, dat bereikt wordt door alle netto rentelasten door te belasten aan de programma’s op basis van de activawaarde als onderdeel van de kapitaallasten. De rente die voor deze doorberekening wordt gebruikt, is de omslagrente. Bij de bepaling van de rentelasten worden niet alleen de externe rentelasten meegenomen, maar ook de rentebaten op verstrekte leningen en de interne rentetoerekening aan reserves en voorzieningen. Vanaf boekjaar 2025 wordt dezelfde rente aan grondexploitaties toegerekend.

Onderstaande tabel toont het renteresultaat voor 2025 zoals primair begroot, bij de bijstelling bij de tweede kwartaalrapportage en de realisatie. De getoonde verschillen komen voort uit afwijkingen in de externe rentelasten en -baten en de omvang van de balansposities waaraan de omslagrente wordt doorberekend.

De gehanteerde algemene omslagrente voor 2025 is bij de begroting vastgesteld op 1,7%. Gedurende het jaar is gemonitord of de afwijking tussen de vooraf bepaalde omslagrente en de daadwerkelijke gemiddelde rentelasten meer dan 25% bedraagt. In dat geval vindt correctie plaats. Door de hogere rentebaten is een correctie nodig geweest, en is de omslagrente verlaagd naar 1,4%. Hierdoor is het renteresultaat binnen de wettelijke marges gebleven. Renteresultaten worden verrekend met de generieke weerstandsreserve.

De belangrijkste risico’s van het geldbeheer zijn het renterisico, liquiditeitsrisico en kredietrisico. Deze paragraaf beschrijft de wijze waarop de gemeente Deventer met deze risico's omgaat en welke normen hierbij gelden.

Renterisico op langlopende financiering

Stijgende rente op de kapitaalmarkt kan leiden tot hogere rentelasten dan is begroot. Dit treedt op bij herfinanciering van aflopende leningen waarbij het verschil tussen de oude en nieuwe rente tot hogere rentelasten kan leiden. Ook een hogere totale schuld zal tot hogere rentelasten leiden. De renterisico’s op de langlopende financieringsmiddelen worden beperkt door de renterisiconorm. Deze (wettelijke) norm bepaald dat de renterisico’s van renteherziening en herfinanciering niet hoger mag zijn dan 20% van de totale lasten op de begroting. Het doel van de renterisiconorm is het spreiden van de renterisico’s van de leningenportefeuille waardoor een verandering in de rente vertraagd doorwerkt in de rentelasten van de gemeente. Om hieraan te voldoen, wordt bij de keuze voor looptijd van de lening een goede spreiding van de aflossingen over de jaren gewaarborgd. De onderstaande tabel maakt inzichtelijk dat in 2025 geen overschrijding heeft plaatsgevonden van deze norm.

Bij financiering met kortlopende contracten is er onzekerheid over de toekomstige rentelasten. Deventer gebruikt kortlopende financiering daarom alleen om schommelingen in de liquiditeitspositie op te vangen en niet voor het financieren van langlopende investeringen. Ook wettelijk is het gebruik van kortlopende leningen beperkt. De kasgeldlimiet beperkt de toelaatbare omvang van de netto vlottende schuld tot 8,5% van de begrote lasten.

De gemeente heeft een maximaal rekening-courant krediet van €28 miljoen om schommelingen in de beschikbare liquiditeit op te vangen. Hiermee blijft de gemeente binnen de kasgeldlimiet van €42,8 miljoen. Onderstaande tabel maakt inzichtelijk dat dit in het afgelopen jaar ook daadwerkelijk het geval is geweest. Overschrijding van de kasgeldlimiet heeft formele consequenties wanneer dit langere tijd aanhoudt. De provincie dient als toezichthouder op de hoogte te worden gebracht wanneer er in drie opeenvolgende kwartalen sprake is van een overschrijding.

Liquiditeitsrisico is de situatie dat de gemeente niet aan haar financiële verplichtingen kan voldoen door een tekort aan liquide middelen. Dit risico wordt beheerst door kredietruimte aan te houden op de rekening-courant. Overtollige liquide middelen worden aangehouden bij het Rijk (het verplichte schatkistbankieren), het risico op versnippering van geld op verschillende kas- en banksaldi is beperkt. Tot slot is er goede en vlotte toegang tot aanbieders op de geldmarkt waardoor het liquiditeitsrisico zeer klein is.

Schatkistbankieren betekent dat de gemeente wettelijk verplicht is om tijdelijk overtollige middelen (liquiditeitsoverschotten) die boven een wettelijk geregeld saldo (2% van het begrotingstotaal) uitkomen, moet stallen bij het Rijk. De gemeente Deventer heeft dit gewaarborgd door ervoor te zorgen dat een positief saldo op de lopende rekeningen automatisch wordt afgeroomd boven een bepaald bedrag.

Onderstaande tabel laat zien dat in het afgelopen jaar in alle kwartalen is voldaan aan de limiet voor het schatkistbankieren.

De kredietrisico’s zijn beperkt tot situaties waarin een van de partijen waaraan de gemeente leningen heeft verstrekt niet in staat is om deze terug te betalen. In die gevallen ontstaat een risico dat de gemeente de betreffende lening moet afschrijven. Uitzettingen zijn op grond van het Treasurystatuut  slechts toegestaan uit hoofde van de uitvoering van een publieke taak waardoor dit risico beperkt is tot de uitgeleende middelen aan hoofdzakelijk verbonden partijen. De tabel in paragraaf 6.6.4 toont de hoofdsom per tegenpartij. Zoals te zien bedraagt het maximale kredietrisico op één partij €10,88 miljoen (Deventer Sportbedrijf).