Inzicht
De paragraaf Lokale heffingen geeft inzicht in het beleid ten aanzien van de lokale heffingen (inclusief kwijtscheldingsbeleid), de lokale lastendruk en de geraamde inkomsten van de diverse heffingen. Daarnaast geeft de paragraaf inzicht in de kostendekkendheid van de heffingen en de producten die samenhangen met de heffingen.
Ontwikkelingen en conclusies
Het uitgangspunt voor de overige belastingen en rechten was een stijging in 2025 met 4,3% ten opzichte van 2024 (7,75%). Het aanpassen van de tarieven is bepaald als gemiddelde van de prijs (2025: +3,3%; 2024: 8,2%) en loonaanpassing (2024:+5,3%; 2024: 7,3%).
Er gelden enkele uitzonderingen op de algemene regel van prijs- en loonstijging. Deze uitzonderingen betreffen de OZB, Rioolheffing, Afvalstoffenheffing, Parkeerbelastingen, Havengelden en Bouwleges. De uitgangspunten en onderbouwing hiervan zijn opgenomen in de paragraaf Lokale heffingen.
Beleidsuitgangspunten
De lokale heffingen zijn onder te verdelen in twee categorieën:
- belastingen;
- rechten.
Belastingen zijn heffingen waar geen aanwijsbare tegenprestatie van de overheid tegenover staat. De lokale belastingen zijn daarmee bijdragen in de algemene kosten van de gemeente en hebben een budgettaire functie. Doel ervan is om via de belastingen inkomsten te verwerven.
Rechten zijn heffingen voor het gebruik van bepaalde werken of inrichtingen van de overheid. Tegenover de heffing van de inwoners staat een tegenprestatie. Rechten zijn in feite bestemmingsheffingen. Met betrekking tot de belastingen en rechten zijn de beleidsuitgangspunten verschillend.
Meer informatie
Belastingen
Belastingen
Bij de belastingen staat de budgettaire functie voorop. De trendmatige stijging van de onroerende- en roerende-zaakbelastingen bedraagt in 2024 op basis van eerdere besluiten 3%. Uitgangspunt is dat de gemiddelde waarde-schommelingen worden geneutraliseerd in de tarieven (exclusief groei van het bestand). Bij de voorjaarsnota 2024 is besloten dat de OZB in 2025 eenmalig wordt verhoogd met 6% i.p.v. 3%.
Rechten
Rechten
Door het karakter van de rechten als bestemmingsheffing is er een duidelijke relatie tussen de opbrengst van de rechten en de kosten van de door de gemeente te leveren tegenprestatie. Beleidsuitgangspunt is om die reden de kostendekkendheid van de betrokken tegenprestatie, in dit geval het overheidsproduct. De kostendekkendheid bepaalt in principe het in rekening te brengen tarief.
Binnen strikte regels mag de meeropbrengst van de ene heffing echter worden gebruikt voor de dekking van andere kosten. Voorwaarden zijn dat we rekening houden met aspecten als het verbod op willekeur, het evenredigheidsbeginsel, het gelijkheidsbeginsel, de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) en de Europese Dienstenrichtlijn. Dit is niet toegestaan als het gaat om de afvalstoffenheffing of de rioolheffing.
Het beleid is dat tarieven zo veel mogelijk kostendekkend zijn. In een aantal gevallen is dat structureel niet mogelijk. De infrastructurele kosten van bruggen en kades zijn bijvoorbeeld zo hoog dat het niet haalbaar is de kosten in zijn geheel te verhalen op de gebruikers van de haven.
Ook voor de begraafplaatsen geldt dat de inkomsten de kosten niet geheel dekken. Voor overige leges geldt dat deze niet kostendekkend zijn. Weliswaar zijn er onderlinge verschillen in kostendekkendheid tussen de verschillende producten uit de legesverordening, maar bezien over de hele legesverordening is sprake van minder opbrengsten dan kosten.
Kwijtschelding
Kwijtschelding
Het kwijtscheldingsbeleid is vastgelegd in de Leidraad invordering. De hierin gestelde criteria zijn afgeleid van de regelgeving van het Rijk. Kwijtschelding is onder andere mogelijk voor onroerende-zaakbelasting, afvalstoffenheffing en rioolheffing. In verband met het afschaffen van de hondenbelasting zijn de kwijtscheldingen nagenoeg nihil.
Voor 2025 is er €1.399.000 (2024: €1.374.000) begroot aan belasting kwijtscheldingen voor met name de afvalstoffenheffing en het rioolrecht. Werkelijk is er over 2025 €1.238.000 (2024: €1.118.000) aan belastinggelden kwijtgescholden; een stijging van 10,7 % ten opzichte van 2024.
(bedragen x €1.000) | ||||
|---|---|---|---|---|
Belasting/heffing | Kwijtschelding 2024 | Kwijtschelding 2025 | Verschil | Verschil in % |
Onroerendzaakbelasting (OZB) | 1 | 0 | -1 | -100,00% |
Hondenbelasting | 0 | 0 | 0 | -100,00% |
Afvalstoffenheffing | 612 | 723 | 111 | 18,21% |
Rioolrecht | 493 | 510 | 17 | 3,42% |
Kwijtschelding i.v.m. toeslagenaffaire | 12 | 5 | -7 | -58,39% |
Totaal | 1.118 | 1.238 | 120 | 10,71% |
Woonlasten
Woonlasten
De tariefaanpassingen 2025 leiden voor wat betreft de belangrijkste tarieven tot het volgende beeld.
(bedragen x €1) | |
|---|---|
Belasting/heffing | Tarief / bedrag 2025 |
Afvalstoffenheffing¹) | 285,18 |
Rioolheffing huishoudens | 197,76 |
Woonlasten gebruiker (subtotaal) | 482,94 |
OZB/RZB woningeigenaar | 389,20 |
Woonlasten gebruiker/eigenaar (totaal) | 872,14 |
¹) Dit betreft het tarief voor de ‘modelaanslag’ van het basistarief met het gemiddeld aantal van 6 ledigingen. Per huishouden kan het tarief verschillen, afhankelijk van het aantal aanbiedingen per jaar. Na afloop van het jaar worden de daadwerkelijke ledigingen opgelegd. Hoe minder afval, hoe lager de aanslag.
Specificatie belastingen
Belastingen zijn heffingen waar geen aanwijsbare tegenprestatie van de overheid tegenover staat. De lokale belastingen zijn daarmee bijdragen in de algemene kosten van de gemeente en hebben een budgettaire functie. Hieronder treft u de specificatie van de verschillende onderdelen aan.
Meer informatie
Overzicht begroot en realisatie opbrengsten
Overzicht begroot en realisatie opbrengsten
(bedragen x €1.000) | ||||
Belasting | Tarief 2025 | Begroting na wijziging | Rekening | Verschil in % |
|---|---|---|---|---|
Onroerende zaakbelasting | Woningen: | 34.575 | 34.740 | 0,48% |
Eigenaren 0,1112% | ||||
Niet woningen: | ||||
Gebruikers: 0,2701% | ||||
Eigenaren: 0,3888% | ||||
Roerende zaakbelasting | Tarieven volgens onroerende zaakbelasting | 12 | 5 | -55,00% |
Parkeerbelastingen inclusief naheffingen en Mulder-feiten | Diverse tarieven | 6.655 | 6.782 | 1,91% |
Precario inclusief marktgelden | Diverse tarieven | 613 | 669 | 9,06% |
Toeristenbelasting | Diverse tarieven | 463 | 523 | 12,96% |
Onroerende- en roerende zaakbelasting
Onroerende- en roerende zaakbelasting
(bedragen x €1.000) | ||||
Belasting | Begroting na wijziging | Rekening | Verschil | Verschil in % |
|---|---|---|---|---|
OZB-opbrengst | 34.575 | 34.740 | 165 | 0,48% |
(bedragen x €1.000) | |||
|---|---|---|---|
Belasting | Begroting na wijziging | Rekening | Verschil |
OZB eigendom woning | 19.259 | 19.315 | 56 |
OZB eigendom courante niet-woningen | 9.492 | 9.553 | 61 |
OZB gebruik courante niet-woningen | 5.824 | 5.872 | 48 |
Totaal | 34.575 | 34.740 | 165 |
De begrote belastingen 2025 zijn bij de eerste tussentijdse rapportage verhoogd met €721.000
naar €34.575.000. Oorzaken hiervan zijn toename van het areaal met €164.000 en €557.000 als gevolg van waardestijging.
(bedragen x €1.000) | ||||
Omschrijving | Begroting na wijziging | Rekening | Verschil | Verschil in % |
|---|---|---|---|---|
RZB-opbrengst | 12 | 5 | -7 | -55,00% |
De roerende-zaakbelasting wordt vooral geheven over woonwagens en woonboten. Het tarief is gelijk aan het tarief van de OZB. De werkelijke opbrengst is iets lager dan begroot. De waardering van de roerende zaken verloopt via de landelijke taxatiewijzer. Zodoende is de waardering uniform.
Parkeerbelasting
Parkeerbelasting
(bedragen x €1.000) | ||||
Belasting | Begroting na wijziging | Rekening | Verschil | Verschil in % |
|---|---|---|---|---|
Parkeerbelasting | 6.655 | 6.782 | 127 | 1,91% |
De heffing van parkeerbelastingen bestaat uit twee onderdelen: de parkeeropbrengsten (vergunningen en betaald parkeren) en de parkeerovertredingen (foutparkeerders). Volgens het Meerjarenperspectief Parkeren indexeren wij de parkeertarieven met het gemiddelde percentage voor lonen en prijzen.
Bij de tweede tussentijdse rapportage zijn de baten parkeren reeds met €456.000 verhoogd. Het voordelig verschil van €127.000 ten opzichte van de begroting na wijziging betreft met name baten vergunningen en de opbrengsten parkeergarages.
Precario
Precario
(bedragen x €1.000) | ||||
Belasting | Begroting na wijziging | Rekening | Verschil | Verschil in % |
|---|---|---|---|---|
Precario exclusief marktgelden | 357 | 438 | 81 | 22,69% |
Marktgelden | 256 | 231 | -25 | -9,77% |
Totaal | 613 | 669 | 56 | |
Deze belastingen worden geheven voor het hebben van voorwerpen onder of boven, voor openbaar gebruik bestemde, gemeentegrond, maar ook voor de vergunning voor ingebruikname van gemeentelijke gronden. Onder de precariobelasting vallen ook de marktgelden. Bij de tweede tussentijdse rapportage 2025 zijn de verwachte opbrengsten voor precariobelasting met €121.000 verhoogd.
Toeristenbelasting
Toeristenbelasting
(bedragen x €1.000) | ||||
Omschrijving | Begroting na wijziging | Rekening | Verschil | Verschil in % |
|---|---|---|---|---|
Toeristenbelasting | 463 | 523 | 60 | 12,96% |
De baten toeristenbelasting 2025 zijn €60.000 hoger dan begroot. Dit betreft met name de bijdrage ontvangen van het COA ter compensatie van opbrengstenderving als gevolg van opvang vluchtelingen in hotels.
De heffing vanuit de toeristenbelasting maakt fondsvorming (binnenstad, cultuur, kunstregeling, evenementenbeleid) mogelijk.
Specificatie rechten
De opbouw van de legesverordening is als volgt:
- Titel 1, Algemene dienstverlening
- Titel 2, Dienstverlening vallend onder fysieke leefomgeving/omgevingsvergunning (Wabo);
- Titel 3, Dienstverlening vallend onder de Europese dienstenrichtlijn.
Bij het opstellen van de legesverordening voor 2025 is de kostendekkendheid van de verschillende titels bepaald:
- Titel 1 van de legesverordening: 61%
- Titel 2 van de legesverordening: 98%
- Titel 3 van de legesverordening: 23%
Meer informatie
Leges
Leges
(bedragen x €1.000) | ||||
|---|---|---|---|---|
Omschrijving | Begroting na wijziging | Rekening | Verschil | Verschil in % |
Leges omgevingsvergunning bouw | 3.765 | 3.390 | -375 | -10% |
Bij de 2 e tussentijdse rapportage 2026 zijn de baten leges omgevingsvergunningen met €1,6 miljoen neerwaarts bijgesteld als gevolg van de hoeveelheid aanvragen Omgevingsvergunning Bouw. Voor een groot deel het gevolg van vertraging bij enkele grotere woningbouwprojecten. De uiteindelijke realisatie in 2025 is €375.000 lager dan de bijgestelde begroting. De afwijking komt met name door vertragingen in het vergunningsproces.
(bedragen x €1.000) | ||||
Rechten | Begroting na wijziging | Rekening | Verschil | Verschil in % |
|---|---|---|---|---|
Overige leges | 1.431 | 1.557 | 126 | 8,81% |
De gemeentelijke leges voor burgerzaken, horeca en evenementen zijn in de realisatie 126.000 hoger dan begroot. Dit voordeel betreft met name de leges burgerlijke stand.
Afvalstoffenheffing
Afvalstoffenheffing
(bedragen x €1.000) | ||||
Omschrijving | Begroting na wijziging | Rekening | Verschil | Verschil in % |
|---|---|---|---|---|
Afvalstoffenheffing | 14.531 | 15.099 | 568 | 3,91% |
(bedragen x €1.000) | ||||
Afvalstoffenheffing | Begroting na wijziging | Rekening | Verschil | Verschil in % |
|---|---|---|---|---|
Basisbedrag | 10.894 | 11.372 | 478 | 4,39% |
Rest-fractie | 3.422 | 3.508 | 86 | 2,51% |
Toeslag | 215 | 219 | 4 | 1,86% |
Totaal | 14.531 | 15.099 | 568 | 8,76% |
Volume container | Rest-fractie | ||
|---|---|---|---|
2025 | 2024 | 2023 | |
240 liter | 16,06 | 16,06 | 16,06 |
140 liter | 9,37 | 9,37 | 9,37 |
50 liter | 3,35 | 3,35 | 3,35 |
Uitgangspunt voor de afvalstoffenheffing is 100% dekking van de kosten. Meer of minder opbrengsten worden via de egalisatiereserve afval verrekend met de inwoners. Het afval wordt in de toenemende mate gezien als waardevolle grondstof. Het gescheiden inzamelen van de verschillende afvalstromen voor hergebruik is vanuit duurzaamheid een noodzaak. Diftar werpt nog steeds zijn vruchten af. We zien dat steeds meer inwoners heel bewust omgaan met hun afval.
Het basisbedrag is voor 2025 is vastgesteld op €228,96 per perceel. Rekening houdend met het werkelijk aantal aanbiedingen is in 2025 €14.663.000 ontvangen aan afvalstoffenheffing. Dit levert €132.000 meer aan opbrengsten op. Een bedrag van €436.000 aan baten heeft betrekking op de heffing die in rekening wordt gebracht voor storten bij de milieustraat. Daarnaast ontvangt de gemeente inkomsten vanuit inzameling en verwerking en PMD (plastic- metaal- en drankverpakkingen).
Vastrecht wordt door ieder huishouden in de gemeente betaald.
(bedragen x €1.000) | ||
|---|---|---|
Omschrijving | Begroting na wijziging | Rekening |
Afvalstoffenheffing | 14.531 | 15.099 |
Toelichting | ||
Kosten taakveld | 14.945 | 16.265 |
Inkomsten taakveld(en) exclusief heffingen | 895 | 1.744 |
Netto kosten taakveld | 14.050 | 14.521 |
Toe te rekenen kosten: | ||
Overhead incl. (omslag)rente | 868 | 861 |
Btw | 1.231 | 1.231 |
Totale kosten | 16.149 | 16.613 |
Opbrengst heffingen | 14.531 | 15.099 |
Dekking | 90% | 91% |
Rioolheffing
Rioolheffing
(bedragen x €1.000) | ||||
Omschrijving | Begroting na wijziging | Rekening | Verschil | Verschil in % |
|---|---|---|---|---|
Rioolheffing | 9.716 | 9.721 | 5 | 0,05% |
Rioolaansluitingen | 175 | 234 | 59 | 33,71% |
Totaal | 9.891 | 9.955 | 64 | 0 |
De werkelijke inkomsten uit de rioolheffing liggen in de lijn met de begroting 2025. Onderstaand de presentatie van de kostendekkendheid:
Het werkelijk aantal rioolaansluitingen is hoger dan in de begroting is meegenomen, derhalve is de opbrengst 33,7% hoger dan verwacht.
(bedragen x €1.000) | ||
|---|---|---|
Omschrijving | Begroting na wijziging | Rekening |
Rioolheffing | 9.891 | 9.955 |
Toelichting | ||
Kosten taakveld(en) inclusief (omslag)rente | 9.169 | 9.225 |
Inkomsten taakveld(en) exclusief heffingen | 431 | 423 |
Netto kosten taakveld | 8.738 | 8.802 |
Toe te rekenen kosten: | ||
Overhead incl. (omslag)rente | 595 | 595 |
Btw | 558 | 558 |
Totale kosten | 9.891 | 9.955 |
Opbrengst heffingen | 9.891 | 9.955 |
Dekking | 100% | 100% |
Havengelden
Havengelden
(bedragen x €1.000) | ||||
Omschrijving | Begroting na wijziging | Rekening | Verschil | Verschil in % |
|---|---|---|---|---|
Haven- en opslaggelden | 237 | 193 | 44 | 18,57% |
Begraafrechten
Begraafrechten
(bedragen x €1.000) | ||||
Omschrijving | Begroting na wijziging | Rekening | Verschil | Verschil in % |
|---|---|---|---|---|
Begraafrechten | 161 | 182 | 21 | 13,04% |
In de 2 e tussentijdse rapportage 2025 zijn de baten met €25.000 naar beneden bijgesteld. Uiteindelijk zijn de werkelijke baten iets hoger dan deze bijgestelde begroting.

