Inzicht
In de paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen geven we een dwarsdoorsnede van de meerjarige uitgaven voor het uitvoeren van onderhoud die zijn opgenomen in de verschillende programma’s en producten van dit jaarverslag. Deze uitgaven worden vanuit een vooraf vastgesteld beleid uitgevoerd. We hebben de uitgangspunten in deze paragraaf opgenomen.
Ontwikkelingen en conclusies
Openbare ruimte
Het kwaliteitsniveau waarop bij het onderhoud van de openbare ruimte wordt gestuurd, is het minimumniveau over de hele breedte van de openbare ruimte, ook wel ‘basiskwaliteitsniveau’ genoemd. In 2016 is dit basiskwaliteitsniveau voor de diverse onderdelen van de openbare ruimte vastgelegd in het uitvoeringsprogramma visie Leefomgeving. Het onderhoud bestaat uit klein en verzorgend onderhoud, calamiteitenonderhoud en groot onderhoud. Het blijkt met de beschikbaar gestelde middelen steeds moeilijker om de basiskwaliteit te halen en op sommige onderdelen lukt dat ook niet meer. Dit is onderbouwd met de nota kapitaalgoederen. Niet al het noodzakelijk groot onderhoud kan worden uitgevoerd. Om de openbare ruimte wel veilig te houden leidt dit tot meer kosten voor calamiteitenonderhoud en klein onderhoud aan met name verhardingen. Daarnaast neemt het probleem van wortelopdruk de laatste jaren toe als gevolg van langere perioden van droogte.
Vanaf 2026 worden, op basis van behandeling van de NKG in de perspectiefnota, extra financiële middelen aan programma Leefomgeving toegevoegd. Op basis hiervan zal de hierboven beschreven tendens de komende jaren kunnen worden gekeerd.
Vanwege optimistische planning, vertraging in planning, capaciteitsgebrek, samenloop met andere projecten in de stad en door bewonersparticipatie wordt de uitvoering van een aantal groot onderhoudsprojecten, gepland in het MJOP-MIND 2024-2027 (Meerjarenonderhoudsprogramma) uitgesteld.
De kosten die voor onderhoud zijn gemaakt in de openbare ruimte worden beïnvloed door de primaire begroting en de budgetoverhevelingen van 2024 naar 2025. In 2025 is voor ruim €4 miljoen werk uitgevoerd dat in 2024 was gepland en er is voor ruim €5 miljoen aan werkzaamheden niet uitgevoerd in 2025 die worden doorgeschoven naar 2026.
Gebouwen
Voor het groot onderhoud van de gebouwen in 2025 en de toelichting hierop wordt verwezen naar de paragraaf Vastgoed .
Algemeen
De gemeente Deventer heeft in 2025 vanuit haar verschillende programma’s diverse prestaties en ambities gerealiseerd waarbij kapitaalgoederen zijn ingezet. Straten, wegen, bruggen en pleinen zijn onontbeerlijk voor de economische ontwikkeling van Deventer en straatverlichting en de inrichting en onderhoud van het openbaar groen leveren een belangrijke bijdrage aan de (veiligheids)beleving. Allemaal voorbeelden van kapitaalgoederen die van groot belang zijn bij het realiseren van de prestaties en ambities.
Vanuit de zorg voor een structureel goed, veilig, efficiënt, duurzaam en milieubewust leef-, werk-, woon- en verblijfmilieu voor de burger investeren we jaarlijks veel geld in het onderhoud van kapitaalgoederen. Met beheer en onderhoud zorgen we ervoor dat de verschillenden kapitaalgoederen hun geplande levensduur halen en er geen kapitaalvernietiging plaatsvindt.
In de begroting 2025 is het operationele en financiële beleidskader weergegeven voor het onderhoud en beheer van de kapitaalgoederen. Deze paragraaf geeft inzicht in de realisatie van het beleid en de daaruit voortgevloeide financiële consequenties over het jaar 2025.
Openbare ruimte
Hieronder treft u nadere informatie over (het onderhoud van) de gemeentelijke openbare ruimte.
Beleidsrealisatie
De kwaliteit van de openbare ruimte heeft in Deventer veel aandacht van de burgers en het bestuur, omdat dit belangrijk is voor de leefbaarheid en de (veiligheids)beleving van de gebruikers. Het reguliere klein onderhoud vindt, volgens de visie Leefomgeving, plaats op basis van een basiskwaliteitsniveau (‘minimum niveau’). Hierbij wordt de landelijke CROW beeldmeetlat gehanteerd.
Deventer baseert de basiskwaliteit op 4 criteria:
- Minimale technische of wettelijke eisen. De belangrijkste wettelijke verplichting van gemeenten is de zorgplicht. We moeten zorgen dat de openbare ruimte veilig en bruikbaar is. Deze zorgplicht ligt vast in het Burgerlijk Wetboek (artikel 6:174). De algemene zorgplicht is soms uitgewerkt in specifieke wetten of jurisprudentie (bijvoorbeeld rondom verkeersveiligheid en richtlijnen van het landelijk kennisplatform voor infrastructuur, verkeer, vervoer en openbare ruimte, het CROW). Daarnaast gelden wettelijke eisen voor enkele specifieke onderdelen van de openbare ruimte.
- Kapitaalvernietigingsniveau. Als onderhoud niet tijdig wordt uitgevoerd wordt de levensduur korter dan voorzien en treedt kapitaalvernietiging op.
- Leefbaarheid. Dit niveau wordt niet bepaald door wettelijke eisen en/of kapitaalvernietiging, maar door wat nog maatschappelijk zinvol is om in stand te houden.
- Functionaliteit. Het gebruik van de openbare ruimte kan in de loop van de tijd wijzigen waardoor de bestaande inrichting niet meer voorziet in de gevraagde functionaliteit.
Het basiskwaliteitsniveau dat de gemeente minimaal wil bereiken is in 2016 vastgelegd in het uitvoeringsprogramma visie Leefomgeving. In de afgelopen jaren is gewerkt aan een nota Kapitaalgoederen voor programma Leefomgeving. Daaruit blijkt dat het steeds lastiger, zo niet onmogelijk, wordt om het basiskwaliteitsniveau te bereiken met de beschikbare middelen. De afgelopen jaren is hier op diverse P&C momenten aandacht voor gevraagd. Bij de behandeling van de perspectiefnota 2026 is hier opnieuw duiding aan worden gegeven. Op basis hiervan worden vanaf 2026 structureel extra middelen toegevoegd.
In 2026 zal de nota kapitaalgoederen worden herijkt.
Uit de monitoring door de verbonden partijen blijkt dat in 2025 met het klein en verzorgend onderhoud op vrijwel alle aspecten het afgesproken niveau gehaald is.
Deventer monitort tweejaarlijks de beleving van de inwoners van de leefomgeving door middel van het bewonersonderzoek. Dit onderzoek is voor het laatst in 2023 uitgevoerd. Uit het onderzoek van 2023 blijkt dat de leefbaarheid, de objectieve en subjectieve kwaliteit (aanzien en aantrekkelijkheid) van de openbare leef-, werk-, woon- en verblijfsomgeving werd gewaardeerd met een gemiddelde van 7,0. De resultaten van het bewonersonderzoek 2025 komen beschikbaar in 2026.
De programmering van het groot onderhoud en de vervangingsopgave vindt plaats aan de hand van het meerjarenonderhoudsprogramma (MJOP). In 2025 is het geplande onderhoud van jaarschijf 2025 van het MJOP-MIND voor een groot deel uitgevoerd. Een deel van de projecten loopt door wisselende oorzaken achter op de oorspronkelijke planning. Dat kan zijn door te optimistisch plannen, vertraging in planning, capaciteitsgebrek in diverse aspecten en fasen van een project, samenloop met andere projecten in de stad en door bewonersparticipatie. Deze projecten worden later uitgevoerd. De voor deze projecten gereserveerde budgetten worden overgeheveld naar 2026. Als zorgwekkende ontwikkeling zien we dat beperkte capaciteit bij het realiseren van werkzaamheden aan kabels en leidingen voor meer vertraging begint te zorgen.
Bij de programmering van het MJOP maken we meer en meer gebruik van Geo-data. Door deze te combineren met andere opgaven wordt het steeds beter mogelijk deze opgaven op elkaar af te stemmen. In de komende versies van het MJOP-MIND zullen hier nog meer stappen in gezet worden in relatie tot de energietransitie en de planningen van de corporaties.
Onderzoek naar één onderhoudspartij van de openbare ruimte in Deventer
Op verzoek van het college van B&W is bij het programma Leefomgeving een onderzoek neergelegd naar het samenbrengen van het onderhoud dat bij de verbonden partijen is belegd bij één van deze partijen. In 2024 is op basis van het uitgevoerde onderzoek besloten dat dit onderhoud bij HGB wordt ondergebracht. In 2025 zijn de nodige voorbereidingen getroffen. Vanaf 1 januari 2026 wordt het onderhoud door HGB uitgevoerd.
Taakveld 2.1 Verkeer en vervoer
In 2025 is verder gewerkt aan de buurtgerichte aanpak in de Rivierenwijk, Oranjekwartier, Zandweerd-Noord, Tuindorp, Burgersdijk en de Noorderenk. Ook is verder gewerkt aan de buurtagenda voor Kloosterlanden. Deze buurtgerichte aanpakken geven de komende jaren input voor het MJOP-MIND. De buurtgerichte aanpak levert door de grote mate van integraliteit meerwaarde op het vlak van klimaat, energie, gezondheid, leefbaarheid, duurzaamheid en bereikbaarheid.
Straten, wegen en pleinen
Naast de diverse buurtaanpakken gaat het om veel asfaltonderhoud en om de reconstructie van de Hoge Hondstraat waar de eerste GOW-30 in de gemeente is gerealiseerd.
Straatreiniging
Met ingang van 2026 is Het Groenbedrijf verantwoordelijk voor de straatreiniging in de gemeente Deventer. Zij nemen dan deze taken (zoals straatvegen, het legen van prullenbakken, onkruidbeheer en gladheidsbestrijding) over van Circulus. De gemeente Deventer hanteert voor de meeste gebieden een basiskwaliteit die is afgestemd op de landelijke CROW-standaarden. Voor het centrum geldt kwaliteitsniveau A, voor de rest van de gemeente kwaliteitsniveau B. Het Groenbedrijf werkt op basis van beeldkwaliteit, dat betekent dat de focus ligt op het resultaat (hoe de straten, wegen en pleinen eruitzien) in plaats van op de frequentie (hoe vaak er gereinigd wordt). De beeldkwaliteit wordt maandelijks geschouwd.
Openbare verlichting
In 2025 is het onderhoud van de openbare verlichting uitgevoerd volgens de overeenkomst met de aannemer. Deze overeenkomst is erop gericht dat altijd minimaal 98% van de verlichting brandt. In 2025 is de jaarschijf van MJOP 2025 grotendeels uitgevoerd.
Het effect van de fluctuerende energieprijzen is bij openbare verlichting zeer groot. Daarnaast speelt een overgang van energieleverancier en het achterblijven van de afrekeningen over de jaren 2022 en 2023. Eind 2024 speelde een verschil van inzicht met de ‘oude’ leverancier over deze eindafrekeningen.
Civieltechnische kunstwerken
In 2025 en het eerste deel van 2026 is/wordt het hele areaal geïnspecteerd. Daar komen onderhouds- en vervangingsplannen uit voor de jaren daarna. In 2025 is in het oog springend onderhoud aan de Schapenzandweg brug uitgevoerd. Verder is het werk aan de taluds in de onderdoorgang Amstellaan afgerond en is het meerjarig onderhoud aan de installaties van de sluis en de beweegbare bruggen aanbesteed.
Verkeerstechniek
De verkeerstechniek bestaat naast hardware ook uit een grote component software. Beiden zijn noodzakelijk om intelligente verkeerslichten te kunnen laten functioneren. In het voorjaar van 2025 is het beleidsuitgangsprincipe STOMP vastgesteld. Dit betekent daar waar het kan actief verkeer voorrang heeft op de gemotoriseerd verkeer. Om hier uitvoering aan te kunnen geven dient de software anders ingericht te worden. Eind 2025 is voor de levering van software voor de verkeerslichten een Europese aanbesteding afgerond, implementatie zal in 2026 gebeuren. Daarnaast loopt er ook nog een Europese aanbesteding in regionaal verband voor de software van de verkeerscentrale .Een verkeerscentrale regelt de regie op alle hardware- en software en zorgt voor regie. Verwacht wordt dat deze aanbesteding in 2026 wordt afgerond. Bij de implementatie kan blijken dat voor een optimale werking ook enkele hardware onderdelen vervangen dienen te worden, zoals bijvoorbeeld detectielussen. Jaarlijks worden tenminste 2 tot 3 automaten vervangen, waarbij ook naar de bekabeling en detectievoorzieningen wordt gekeken.
Taakveld 5.2 Sportaccommodaties (velden)
Het groot onderhoud aan buitensportaccommodaties heeft volgens de programmering plaatsgevonden.
Taakveld 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
Groen, natuur en recreatie
Het klein onderhoud is volgens het afgesproken CROW-kwaliteitsniveau uitgevoerd door HGB, volgens de daartoe geldende Dienstverleningsovereenkomst en het bijbehorend bestek. Het reguliere onderhoud aan onze (rijk monumentale) stadsparken is hiervan onderdeel. Het grootste deel van het groot onderhoudsbudget is besteed aan het omvormen/renoveren van heestervakken, noodzakelijk veiligheidsonderhoud aan bosplantsoen en tot slot is vanuit groen bijgedragen aan de vergroening in het kader van de buurtgerichte aanpak.
Openbare speelgelegenheden
In 2023 is het nieuwe speelbeleidsplan vastgesteld. Speerpunt van dit speelbeleidsplan is dat we als gemeente Deventer toe werken naar een basisnetwerk van kwalitatief hoogwaardige speelplekken, waar bewoners van 0-100 kunnen spelen en bewegen. Vanaf 2025 zijn extra middelen beschikbaar gesteld om deze ambities te realiseren. In 2025 zijn o.a. met deze extra middelen ca. 40 speelplekken opgeknapt. Hiermee is een flinke inhaalslag gemaakt t.a.v. het verouderde areaal.
Taakveld 7.2 Riolering
In 2025 is groot onderhoud, waaronder vervanging, aan riolering en waterbeheervoorzieningen uitgevoerd conform het gemeentelijke rioleringsplan (GRP) 2022-2026. Diverse pompen in de rioolgemalen zijn vervangen. Binnen de buurgerichte aanpak wordt de openbare ruimte klimaat adaptief ingericht.
In 2025 heeft zich een grootschalige verstopping van een 'persleiding' onder de Welle voorgedaan. Daarnaast was er een onverwachte verzakking rond de riolering op de kruising Brinkgreverweg/Ceintuurbaan en dienden de nodige noodreparaties te worden uitgevoerd op de Nieuwe Markt.
Taakveld 7.5 Begraafplaatsen en crematoria
Het reguliere onderhoud aan de gemeentelijke begraafplaatsen is in 2024 volgens het basiskwaliteitsniveau uitgevoerd door Het Groenbedrijf en de Stichting Oude begraafplaatsen Deventer (SOBD). Er is geen groot regulier onderhoudsbudget voor de gemeentelijke begraafplaatsen.
Gebouwen
De informatie over (het onderhoud van) de gemeentelijke gebouwen is opgenomen in de paragraaf Vastgoed .

