Het jaar 2025 stond in het teken van een verslechterende internationale veiligheidssituatie, een toenemende kans op verstoringen en voetbalveiligheid. Daarnaast kreeg Deventer te maken met een grote druk op de maatschappelijke opvang en een situatie waarbij een relatief kleine groep personen  overlast veroorzaakte in de binnenstad. Op deze onderwerpen en de strategische veiligheidsthema’s wordt in deze jaarrekening kort ingegaan. Voor een uitgebreid overzicht van de resultaten verwijzen wij naar de jaarlijkse Voortgangsrapportage Veiligheid.

Voetbalveiligheid

Op 21 april 2025 behaalde Go Ahead Eagles (GAE) een historische prestatie door de KNVB Beker te winnen. Deze unieke gebeurtenis leidde tot een onvergetelijke huldiging met een open bus langs de IJssel. Zowel de bekerfinale als de huldiging vormden omvangrijke veiligheidsoperaties voor de gemeente Deventer, die zonder noemenswaardige incidenten zijn verlopen.
Daarop volgden vorig jaar drie Europese thuiswedstrijden. In de voorbereiding is door de gemeente, politie, GAE en Supporterszaken veel geïnvesteerd in verschillende scenario’s en afspraken met onder andere supporters, horeca en binnenstadondernemers. De organisatie van de wedstrijden was een uitdaging voor de gemeentelijke organisatie en andere convenantpartners. De wedstrijden tegen FCSB (Roemenië), Aston Villa FC (Engeland) en SC Braga (Portugal) verliepen zonder noemenswaardige incidenten. Voor de wedstrijd tegen VfB Stuttgart zijn extra veiligheidsmaatregelen getroffen, waaronder cameratoezicht in de binnenstad. Op de wedstrijddag gaf de burgemeester twee noodbevelen en een licht bevel af om de openbare orde te waarborgen. In en rondom de Adelaarshorst deden zich enkele incidenten voor: supporters van VfB Stuttgard op de hoofdtribune misdroegen zich. Dit leidde tot een tegenreactie vanuit GAE-supporters, waardoor politie en club het supportersplein moesten afsluiten om deze groep te beschermen. Deze wedstrijd is uitgebreid geëvalueerd.

Druk op maatschappelijke opvang en openbare orde

In de zomer van 2025 ontstond aanzienlijke druk op de maatschappelijke opvang. De opvang, oorspronkelijk gerenoveerd voor 19 personen, moest doorlopend meer mensen opvangen die gebruik wilden maken van 24-uursvoorzieningen. Dit leidde tot een toename van overlast in de binnenstad door een relatief kleine groep personen die in de opvang of op straat verblijven, een trend die ook elders in het land zichtbaar is. Het gaat bij deze groep om mensen met vaak een combinatie van verslaving, licht verstandelijke beperking, psychische problemen en/of dak- en thuisloosheid. Hun gedrag, zoals dealen, openlijk drugsgebruik, (verbale) agressie, vervuiling, slapen in de openbare ruimte en soms bedelen, veroorzaakt gevoelens van onveiligheid bij inwoners en bezoekers.
Het uitgangspunt blijft dat iedereen passende zorg en perspectief verdient, maar ernstige overlast in de buitenruimte wordt niet getolereerd. De aanpak vraagt om maatwerk: een combinatie van zorg en repressie. In 2025 zijn vooral tijdelijke en repressieve maatregelen ingezet, zoals inzet van beveiliging in de openbare ruimte en aan de deur van de instellingen, het opnieuw instellen van een buitenslaapverbod in het convenantgebied en een verbod op openlijk drugsgebruik op bepaalde plekken. Eind vorig jaar zagen we al een waterbedeffect naar onder andere de Stromarkt en Beestenmarkt. Tegelijkertijd is duidelijk dat het probleem complex is en structurele samenwerking tussen zorg en veiligheid vereist.

Ondermijnende criminaliteit

Bij de aanpak van ondermijnende criminaliteit is een onderscheid te maken tussen concrete casuïstiek (signalen van ondermijnende criminaliteit) en de aanpak in bredere zin, zoals het vergroten van de bewustwording en weerbaarheid en het toepassen van het bestuurlijk instrumentarium (de wettelijke mogelijkheden om ondermijnende criminaliteit tegen te gaan). In het lokaal casusoverleg worden de signalen van ondermijnende criminaliteit besproken met onze overheidspartners. Naast signalen worden ook trends en ontwikkelingen rond de aanpak van ondermijnende criminaliteit met elkaar gedeeld. Niet alle signalen leiden tot (integrale) casuïstiek. In totaal zijn in het afgelopen jaar 26 signalen besproken in het lokale casusoverleg, waarvan er 9 hebben geleid tot een casusaanpak. Inclusief de nog lopende casuïstiek uit 2024 zijn er in 2025 21 casussen behandeld. Het gaat daarbij vooral om criminele activiteiten die te relateren zijn aan drugshandel, witwassen, arbeidsuitbuiting en de daarbij ontstane huisvestingsproblematiek. Ook zijn er in het afgelopen jaar in samenwerking met diverse partners verschillende interventies uitgevoerd.

Het in 2024 gestarte pandenoverleg heeft zijn meerwaarde bewezen, maar moet nog definitief vorm krijgen. Doel van het overleg is om overlastpanden effectief aan te pakken en ervoor te zorgen dat controles beter worden afgestemd en geprioriteerd. Voor de aanpak van ondermijnende criminaliteit in bredere zin is de Wet Bibob het belangrijkste wettelijke instrument om deze vorm van criminaliteit tegen te gaan. Komend jaar wordt de nieuwe beleidsregel Wet Bibob vastgesteld. De capaciteitsuitbreiding voor de Bibob-onderzoeken heeft tot 35 extra onderzoeken geleid, in totaal zijn er 138 onderzoeken uitgevoerd. De gemeente, politie, brandweer en Stichting Bedrijventerreinen Deventer werken samen met als doel de Deventer bedrijventerreinen “schoon, heel en veilig” te krijgen en te houden, conform de eisen van het Keurmerk Veilig Ondernemen voor Bedrijventerreinen (KVO-B).  Onder het project toekomstbestendige bedrijventerreinen (TBBT) valt ook de van aanpak van ondermijnende criminaliteit op de bedrijventerreinen. De Stedendriehoeksamenwerking heeft definitief vorm gekregen en de ontvangen subsidie vanuit het ministerie van Justitie en Veiligheid is gebruikt voor een onderzoek naar het optimaliseren van de mogelijkheden om tot informatiedeling te komen tussen gemeenten bij de aanpak van ondermijnende criminaliteit.

Jeugd, zorg en veiligheid

In 2025 is dankzij de ZonMw ‑ subsidie verder gewerkt aan drie regionale projecten. Deze projecten zijn gericht op het verbeteren van zorg en veiligheid voor mensen met onbegrepen gedrag. Ze richten zich op het versterken van de basisafspraken binnen de regio, het intensiveren van de samenwerking tussen politie en zorgprofessionals, en het zetten van eerste stappen richting de realisatie van onvoorwaardelijke woonplekken. Het afgelopen jaar is de eerste fase van het haalbaarheidsonderzoek maar Skaeve Huse afgerond. Deze fase richtte zich op het vinden van een geschikte locatie, waarbij meerdere opties zijn onderzocht. In de eerste helft van 2026 wordt fase 2 uitgevoerd, waarin de financiële haalbaarheid verder wordt uitgewerkt.

Ook zijn binnen IJsselland verschillende pilots uitgevoerd met als doel de samenwerking tussen politie en zorg verder te ontwikkelen. In de regio Deventer, Olst-Wijhe en Raalte startte begin 2025 een pilot gericht op mensen met een acute zorgvraag. Hierbij liepen professionals van Dimence mee met de politie om sneller passende zorg te kunnen bieden. Door het beperkte aantal meldingen bleek deze samenwerking niet efficiënt. Later dat jaar is een nieuwe pilot gestart waarin bemoeizorg (BZT) en de politie samenwerken rondom niet-acute meldingen van mensen met verward gedrag. Ook is verder gewerkt aan de transitie van de sekswerkcontroles, van de politie naar de gemeente. Dat wil zeggen dat onze boa’s zijn gestart met het controleren van de vergunde seksinrichtingen. Ook hebben zij een aantal hercontroles binnen de onvergunde sector uitgevoerd. Voornemen is samen met maatschappelijke partners een klankbordgroep voor sekswerkers in het leven te roepen.

Vorig jaar heeft de burgemeester een aantal scholen binnen het speciaal- en primair onderwijs bezocht. Hij ging in gesprek met scholieren, medewerkers en directies. De nadruk van het gesprek lag op de veiligheid en (mentale) gezondheid van scholieren. De samenwerking met het onderwijs is verder aangescherpt. Naast Etty Hillesum Lyceum, sluit ook Aventus in de Stuurgroep Jeugdnetwerken aan. Er hebben een aantal preventieve acties plaatsgevonden. Tevens is ook andere casuïstiek waarin jeugd betrokken was opgepakt, waaronder enkele overlastlocaties in wijken.

Maatschappelijke weerbaarheid en veerkracht

In 2025 lag de focus op het vergroten van het bewustzijn rondom het thema weerbaarheid. Er is een lunchlezing georganiseerd om ambtelijk bewustzijn te vergroten, er zijn gesprekken in en met de partners en inwoners over en er is een informatiesessie geweest voor de gemeenteraad. Daarnaast is er ingezet op het verhogen van de bewustwording binnen het bedrijfsleven. Het MKB is via de accounthouders bedrijven en het MKB magazine meegenomen in het thema maatschappelijke weerbaarheid en veerkracht. Tot slot is er een communicatiecampagne ‘Dit valt uit’ gedraaid. Dit sloot aan bij de landelijke actiedag om het bewustwording van inwoners te vergroten (Denk Vooruit-campagne).
Er is gewerkt aan een geconcretiseerd programmaplan waarin ook de regionale basisnormen en de handreiking van de VNG zijn opgenomen. In 2026 gaan projectgroepen aan de slag met de doelstellingen en maatregelen uit het programmaplan, waarbij speciale aandacht is voor het inrichten, testen en evalueren van een noodsteunpunt, als onderdeel van een landelijke opdracht noodsteunpunten.

Veiligheidsfundament

In 2025 zijn, in het kader van de bestuurlijke aanpak van drugscriminaliteit, in totaal 77 (ambtshalve) handhavingszaken gestart (tegenover 37 in 2023 en 58 in 2024). Deze zaken hadden betrekking op 27 unieke adressen: op 19 adressen is soft- en/of harddrugs in de woning/pand aangetroffen, op 2 adressen is een hennepkwekerij aangetroffen. Er zijn geen synthetisch drugslab aangetroffen. Daarnaast is in één woning lachgas aangetroffen. Er zijn 7 woningen tijdelijk gesloten (tegenover 2 woningen in 2024 en geen woningen in 2023). Verder zijn er dwangsommen opgelegd om herhaling van Opiumwet-overtredingen te voorkomen. In totaal zijn 45 lasten onder dwangsom opgelegd (tegenover 8 in 2023 en 23 in 2024) en 13 waarschuwingen aan eigenaren/verhuurders. Growshops zijn (net als in 2023 en 2024) niet aangetroffen. In 2025 zijn er 6 lasten onder dwangsom voor drugshandel op straat opgelegd (tegenover 4 lasten in 2023 en 8 in 2024). In 2025 is de lotingsprocedure om te komen tot een nieuwe coffeeshop afgerond en er is een aanvraag ingediend. Het bestaande coffeeshopbeleid is geëvalueerd en de evaluatie is met de raad besproken. Er wordt gewerkt aan een hernieuwd coffeeshopbeleid.

De samenwerking met horecaondernemers en Stichting Deventer Binnenstadsmanagement (SDBM) is geïntensiveerd, met name rondom de Europa Leaguewedstrijden van Go Ahead Eagles. De buitenlandse gasten zijn veilig en gastvrij ontvangen.

Algemeen Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving

2025 was een dynamisch jaar met een aantal ontwikkelingen waar extra inzet vanuit de toezichthouders is gevraagd. Denk hierbij aan de overlast aan de Polstraat van overlastgevende personen en de inzet bij de Europa League. In 2025t zijn er een aantal wijzigingen voorbereid en vastgesteld in het kader van regelgeving en beleid zoals de Huisvestingsverordening, evenementenvisie, het voorbereidingsbesluit (kleinschalige) bedrijfsunits, opslag- en garageboxen en de evaluatie van het raadsdelegatiebesluit die gevolgen (kunnen) hebben voor VTH. De volledige terugkoppeling over 2025 ten aanzien van VTH is terug te vinden in het VTH-jaarverslag 2025, dat uiterlijk 1 april 2026 wordt vastgesteld door het college.

Overlast gevende personen/ personen met onbegrepen gedrag

De overlast aan de Polstraat en de omgeving is in de zomer van 2025 aanzienlijk toegenomen Er is in 2025 daardoor veel extra inzet geweest op overlastgevende personen. Er is dan ook een sterkte stijging in overlastmeldingen te zien. Er is veel samenwerking met onder andere Tactus, Iriszorg en Dimence. In oktober 2025 is aan de Hanzeweg een extra locatie geopend waar personen kunnen overnachten. Ook zijn er in de Apv een aantal wijzigingen doorgevoerd zoals een verbod op openlijk drugsgebruik. Hierdoor kan er preventief worden gehandhaafd om overlast te beperken en te voorkomen. Alleen repressieve maatregelen zijn niet voldoende om het probleem op te lossen. Structurele aandacht en inzet van zorgpartners en toezicht en handhaving zijn essentieel voor een duurzame oplossing. Team Toezicht en Handhaving is met Veiligheid in gesprek om hier structureel overleg te hebben, samen met een afvaardiging vanuit sociaal domein.

Handhavingszaken

In 2025 zijn in totaal 399 handhavingszaken behandeld. Hiervan betrof het in 35 gevallen een verzoek om handhaving. Er zijn uiteindelijk 97 lasten onder dwangsom, 14 lasten onder bestuursdwang, 100 waarschuwingen en 7 gebiedsverboden opgelegd.
De stijging in het aantal zaken onder de categorie ‘APV-overig’ is voornamelijk toe te schrijven aan het toegenomen aantal autowrakken dat in de afgelopen periode van de openbare weg is verwijderd. Dit heeft geleid tot een hogere registratie binnen deze categorie.
Daarentegen is het aantal zaken onder ‘Omgevingsrecht’ gedaald. Deze daling komt doordat er tijdens de ondermijningscontroles in 2025 minder overtredingen zijn geconstateerd dan in 2024 en er dus ook minder handhavingsacties noodzakelijk waren.
Tijdens diverse controles in 2025 zijn panden onderzocht in het kader van de huisvestingsverordening, vanwege een vermoeden van kamerverhuur. Ter plaatse bleek het in een heel aantal gevallen te gaan om een ‘kamer met alle voorzieningen’, wat feitelijk neerkomt op een zelfstandige woning. Zodra dit wordt vastgesteld, betreft het een omgevingszaak en geen kamerverhuurzaak. Het gaat dan om een woning die is gesplitst in meerdere (kleine) studio-woningen. Daarnaast is in de voorgaande jaren stevig ingezet op handhaving tegen uitzendbureaus die personen huisvesten zonder omzettingsvergunning. In 2025 zagen we dat deze partijen het naleefgedrag verbeterden, het is aannemelijk dat dit komt door de stevige inzet. Deze partijen kwamen we ook minder tegen. Vermoedelijk hangt de daling in het aantal kamerverhuurzaken hiermee ook samen.
Naast het behandelen van zaken wordt er door de handhavingsjuristen geadviseerd over de juridische houdbaarheid van beleid en verordeningen, meegewerkt aan organisatiebrede projecten en bijgedragen aan het opstellen van handhavingsbeleid dat praktisch uitvoerbaar is

Horeca

In 2025 is gestart met de inzet van testkopers. De para commerciële inrichtingen zijn hierover vooraf geïnformeerd. Dit heeft geleid tot onrust bij met name sportverenigingen Naar aanleiding van deze controles zijn diverse informatieavonden voor onder andere de voetbalvereniging georganiseerd om verdere toelichting te geven over de Alcoholwet en de inzet van de testkopers. Voor de terrassen is in 2025 ook inzet geweest, vaak in combinatie van Alcoholwet.