De Omgevingswet is in werking getreden en we doen inmiddels ervaring op met het leveren van producten en diensten (bijvoorbeeld een omgevingsvergunning en het publiceren van  het omgevingsplan) en de nieuwe werkprocessen en systemen. We informeren de inwoners en initiatiefnemers welke dienstverlening en ondersteuning wij kunnen geven onder de Omgevingswet. We ontwikkelen het werken met de Omgevingswet verder door. De wet en bijbehorende kerninstrumenten bieden diverse mogelijkheden voor lokale afwegingen. Doordat in eerste instantie onder de nieuwe wet bestaande regels in stand blijven (de bruidsschat), kunnen we in de komende jaren werken aan de verdere invulling van onze eigen visie en deze vertalen in regels waar wij dat willen en in samenwerking met begrotingsprogramma's waaronder milieu, duurzaamheid en leefomgeving.

Samenwerking raad – college onder de Omgevingswet

Onder de Omgevingswet is de bevoegdheidsverdeling verschoven; de wettelijke bevoegdheid van het college is vergroot. Dit om de flexibiliteit van het gemeentelijk beleid en snellere besluitvorming mogelijk te maken. De uitwerking ervan in de praktijk is vormgegeven in verschillende besluiten en werkwijzen. Het delegatiebesluit en het besluit bindend adviesrecht van de raad zijn in de tweede helft van 2025 met de raad geëvalueerd. Op basis van deze evaluatie komen aangepaste besluiten die nog meer invulling geven aan de bedoeling van de Omgevingswet. Deze zullen in Q1 van 2026 aan de raad voor worden gelegd. Voor het instrument “omgevingsprogramma” is een werkwijze ontwikkeld waarmee het college (die bevoegd is om omgevingsprogramma’s vast te stellen) de raad steeds goed op de hoogte houdt van de voortgang hierin. Samenwerking tussen de raad en het college is ook als dat niet wettelijk omschreven is, constructief van aard. Zo is vanuit de raad een werkgroep Omgevingswet actief die in de breedte meedenkt over het proces van de ontwikkeling en het werken met de Omgevingswet. Evaluatie hiervan heeft tot de aanbeveling geleid om na de verkiezingen opnieuw een dergelijke werkgroep te vormen. Ook heeft de raad intensief meegewerkt aan de totstandkoming van de omgevingsvisie.

Actualisatie omgevingsvisie

Onder de Omgevingswet is de omgevingsvisie het enige strategische visiedocument voor de fysieke leefomgeving. In 2025 is de eerste ontwerp-omgevingsvisie onder de Omgevingswet opgesteld. In deze beleidsrijke visie kijken we op alle beleidsthema's en opgaven die de fysieke leefomgeving raken vooruit naar 2040 en daar voorbij.  We hebben de visie geschikt gemaakt voor digitale publicatie en voor actualisatie. Op 18 december heeft de raad unaniem de ontwerp omgevingsvisie vrijgegeven voor zienswijzen. Eind 2026 wordt de raad gevraagd de omgevingsvisie definitief vast te stellen. Zo zorgen we ervoor dat we vóór de wettelijke deadline van 1 januari 2027 een geactualiseerde omgevingsvisie hebben die past binnen de uitgangspunten van de Omgevingswet.

Voor de nadere beleidsuitwerking van de omgevingsvisie biedt de Omgevingswet het instrument "programma in het kader van de Omgevingswet". We verkennen hoe we organisatiebreed gaan werken met thematische en gebiedsgerichte omgevingsprogramma’s in het kader van de Omgevingswet, zowel met de  verplichte als ook met de vrijwillige programma’s.

Met de vaststelling van de definitieve omgevingsvisie in Q4 van 2026 trekken we zoveel mogelijk bestaande beleidsnota’s in die toezien op de fysieke leefomgeving. Het beleid hieruit landt in de omgevingsvisie (kaders), een van de omgevingsprogramma’s (uitwerking), het omgevingsplan (regels), Als het beleid niet de fysieke leefomgeving betreft, wordt dit apart opnieuw vastgesteld of vervalt (als het niet meer actueel is).

Bouwstenen (Woonvisie, Visie Landelijk gebied, Herijking hoofdwegenstructuur, Groen blauwe Hoofdstructuur)

In het kader van het project Wonen Ruimte Stad hebben we in beeld gebracht wat mogelijke woningbouwlocaties kunnen zijn (fase 1), deze zijn vertaald naar denkrichtingen (groeiscenario's) voor de stad en hierbij is een afwegingskader opgesteld om concrete locaties te kunnen toetsen (fase 2). Vanuit de Compacte stad gedachte en met gezondheid als overkoepelend thema, zijn een aantal mogelijke woningbouwlocaties nader verkend en een fasering aangebracht. Deze opbrengsten zijn meegenomen in het omgevingsvisietraject. Daarin zijn keuzes gemaakt ten aanzien van woningbouwlocaties.
Ook zijn onderzoeken gestart naar de  doelgroepen en hun woonwensen.
We actualiseren het instrumentarium dat hoort bij geactualiseerde Woonvisie en houden daarbij de focus op het betaalbare en middensegment, om juist die groepen wat ruimte te bieden. Bijzondere aandacht gaat bovendien uit naar het huisvesten van statushouders, vluchtelingen, arbeidsmigranten, en andere huisvestingsurgenten. We blijven ook inzetten op het realiseren van flexwoningen. Verder proberen we vooral jonge mensen aan onze gemeente te binden, mede met het oog op het versterken van de arbeidsmarkt.

We willen een bereikbare en leefbare gemeente zijn. Dat houdt in dat we  werken aan het versterken van onze hoofdwegenstructuur, aan de actieve en publieke mobiliteit  van Deventer. De toepassing van het STOMP-principe in combinatie met het ‘dakpan-principe’ draagt bij aan ons uitgangspunt om de gemeente duurzaam bereikbaar te houden en de binnenstad autoluw te maken, waarbij we de verbinding met de IJssel versterken. Lopende trajecten hierbij zijn onder andere  de inzet op het vergroten van de parkeercapaciteit (Melksterweide, stationsomgeving, Roto-terrein, fietsparkeren achter de Hema).  

Veel aandacht is uitgegaan naar ons landelijk gebied. Langs alle kanten verhevigt de druk op de ruimte: bouwen van woningen, zoeken naar werkterreinen, ruimte voor natuur, water, energie, landschap etc. Bovendien vraagt een duurzame agrarische sector ook om de nodige ruimte. Het traject Visie Landelijk gebied is begin 2025 opgegaan in het traject van de omgevingsvisie. We zien dat de behoefte aan ruimte in en om de stad toeneemt door o.a. beleidsambities vanuit de energietransitie, woningbouwontwikkeling en de economische ontwikkeling. Tegelijkertijd zijn ook ons groen, de natuur en waterstructuren belangrijk voor de leefomgeving en een kwaliteit om te behouden en te ontwikkelen. We hebben daarom onze kennis en informatie over groen-blauwe structuren ingebracht in het traject van de Omgevingsvisie.

Projecten

Het mogelijk maken van ontwikkelingen die mede verder Deventer vormgeven , vraagt om een afweging van alle belangen die spelen in onze fysieke leefomgeving. We doen dat zorgvuldig en met behoud van de kwaliteiten en met onze inwoners samen. Dat is ook een van de rode draden uit het Bestuursakkoord 2022-2026, Dichtbij, Betrokken & Bevlogen. Samen met partijen uit de samenleving geven we invulling aan gebiedsontwikkelingen. We zien veel voormalige werklocaties (gedeeltelijk) van functie veranderen waardoor er mooie woongebieden kunnen ontstaan, of juist een menging van wonen, zorg, werken, leren en ontspannen. De gemeente is daarbij verantwoordelijk voor het creëren van een goed leefklimaat. We maken daarover afspraken met ontwikkelende partijen (ook over realisatietermijnen) en spreken daarover met de directe omgeving (participatie). De gemeente blijft daarbij publiekrechtelijk verantwoordelijk voor het al dan niet doorgaan van een project. Mooie actuele voorbeelden zijn de ontwikkelingen op en rondom het Havenkwartier en de voormalige Tapijtfabriek.

De exploitatie van de woonwagens is overgedragen naar de Stichting woonwagenbeheer Deventer. De begrote midden voor onderhoud en beheer vallen daarmee vrij.

Taakveld 2.1 Verkeer en vervoer (nadeel €161.000)

Het nadelig resultaat wordt hoofdzakelijk verklaard door het actualiseren van diverse beleidsnota's: parkeerbeleid, parkeernormen, beleidsregelsparken. Deze nota's moeten periodiek geactualiseerd worden waarvoor geen aanvullende middelen beschikbaar zijn gesteld in de begroting. Deze actualisatie is ook nodig voor onze woningbouwplannen en de versnellling die we daar aan willen brengen. Vandaar dat hier grote inzet op is gepleegd. Daarnaast is extra inzet nodig geweest op de planologische procedure voor de Melksterweide en het parkeerbeleidsonderzoek.

Taakveld 8.1 Ruimtelijke ordening (voordeel €329.000)

Het voordelige resultaat is het gevolg van verschillende voor- en nadelen. De voornaamste oorzaken zijn:

• Voordeel van €208.000 op diverse budgetten met betrekking tot het platteland. In eerdere jaren is per ongeluk structureel budget toegevoegd aan de incidentele budgetoverheveling. Hierdoor zijn de werkelijke kosten in 2025 volledig gedekt uit incidentele middelen. De structurele middelen kunnen daardoor incidenteel vrijvallen. Het plan dat hoort bij de incidentele middelen wordt momenteel geactualiseerd. De mogelijke financiële gevolgen hiervan worden meegenomen in de 2e Tussentijdse Rapportage 2026.
• Voordeel van €236.000 als gevolg van een administratieve verschuiving tussen programma 5 en 6. Dit is een gevolg van de budgetoverheveling Diepenveenseweg 78-80. De middelen worden via de budgetoverheveling in programma 6 overgeheveld naar 2026. Dit deel van de budgetoverheveling valt in programma 5 en leidt daarom tot een administratief voordeel.
• Nadeel van €53.000 voor algemene plankosten voor coördinatie bij inbreidingslocaties die niet (volledig) naar initiatiefnemers doorbelast kunnen worden. Bijvoorbeeld door werkzaamheden die zowel vóór als na het sluiten van een anterieure overeenkomst nodig zijn, zoals voorbereiding en nazorg.
• Nadeel van €100.000 op het onderwerp Rood voor Rood. Dit is gemeld in de 2e Tussentijdse rapportage en het aanvullende budget is op taakveld 8.3 'Wonen en bouwen' geboekt. Dit betreft een interne verschuiving binnen programma 5.

Taakveld 8.3 Wonen en bouwen (nadeel €223.000)

Het voordelige resultaat is het gevolg van verschillende voor- en nadelen. De voornaamste oorzaken zijn:

• Nadeel €563.000 op de bouwleges. Dit nadeel wordt grotendeels veroorzaakt door stagnering van de planning grotere projecten en daarmee samenhangende inkomsten voor de bouwleges. Bij de 2e Tussentijdse rapportage 2025 hebben wij een aanname gedaan voor de legesinkomsten uit de grootschalige woningbouwprojecten, bedrijventerreinen en overige ontwikkelingen. Op basis daarvan hebben we de geraamde opbrengsten verlaagd met €1,6 miljoen. De werkelijke opbrengsten zijn nog iets lager dan eerder ingeschat. Dit komt mede omdat de beoordeling van de vergunningen langer duurde dan verwacht door vertraging bij het aanleveren van documenten door de aanvragers. Denk bijvoorbeeld aan de Sporthal in Bathmen (+/- €250.000), het bouwen van een distributiecentrum en appartementen op Zandweerd. Legesinkomsten zijn lastig te voorspellen binnen een kalenderjaar, omdat er weinig tot geen invloed is op het indieningsmoment door de aanvrager.
• Voordeel van €100.000 op het onderwerp Rood voor Rood. Dit is gemeld in de 2e Tussentijdse rapportage en het aanvullende budget is op taakveld 8.3 'Wonen en bouwen' geboekt in plaats van taakveld 8.1 Ruimtelijke ordening. Dit betreft een interne verschuiving binnen programma 5.