Uit het overgrote deel van de (verbijzonderde) interne controles blijkt dat de gemeente heeft gehandeld binnen de geldende kaders en richtlijnen van het voorwaardencriterium. Er is getoetst op financiële fouten en onzekerheden met betrekking tot de aspecten recht, hoogte en duur.

Hieronder volgt een toelichting op de financiële rechtmatigheidsfouten in 2025.

Bakertilly Business Advisory heeft met betrekking tot de uit te voeren standaard controles (VIC’s) 2025 de volgende primaire processen getoetst:

• Inkopen goederen en diensten
• Rechtmatigheid Europese aanbestedingen inclusief een volkomen controle hieromtrent op inhuur
• Investeringen MVA (materiële vaste activa)
• Participatiewet, Bijzondere bijstand en Loonkostensubsidie
• Subsidieverstrekkingen en bijdragen derden
• Subsidievaststellingen
• Overige opbrengsten
• Mutaties grondexploitatie: vermeerderingen en verminderingen
• Sociaal Domein: WMO, Jeugdzorg en Beschermd Wonen

Bakertilly IT Advisory heeft een IT-audit uitgevoerd; gericht op de general IT-controls en op cybersecurity.

Uit de door Bakertilly Business Advisory uitgevoerde standaard controles en eigen controles vloeiden de volgende financiële onrechtmatigheden voort.

VIC Europese aanbestedingen

Rechtmatigheid van de aanbestedingen van inkopen respectievelijk inhuur. Er is getoetst aan de Aanbestedingswet. Onderstaand de bevindingen.

Inkoop

1. De historische onrechtmatige post PinkRoccade per 31 december 2024 is gecontroleerd; zoals eerder gememoreerd hangt deze samen met opdrachtverleningen van voor de periode 2012/2013. Deze kent nog een onrechtmatigheid over geheel 2025 van totaal €175.825 (excl. Btw).

2. In 2025 is er voor een totaalbedrag van €1.249.832 uitgegeven aan Aon Artscope Nederland. De uitgaven hebben allemaal betrekking op diverse soorten verzekeringen. De aansprakelijkheidsverzekeringen zijn Europees aanbesteed in 2025; gezien de omvang en de markt had dit eerder gemoeten. Het nieuwe contract gaat in per 1 januari 2026. Per saldo nog een financiële onrechtmatigheid van €436.899 in 2025 (in boekjaar 2024: €418.822). Vanaf boekjaar 2026 wordt dus wel voldaan aan het voorwaardencriterium en dus financieel rechtmatig.

3. Als gevolg van de oorlog Rusland-Oekraïne in februari 2022 zijn vluchtelingen opgevangen door de gemeente Deventer. Sinds de opvangcrisis zijn er contracten aangegaan in het kader van dwingende spoed. Er moest snel worden gehandeld. Het ging om een groot aantal contracten om de opvang mogelijk te maken (diverse en wisselende locaties, inrichting, schoonmaak, beveiliging, sanitaire voorzieningen, catering etc). Lange tijd was niet duidelijk hoelang deze crisis zou duren. Inmiddels is duidelijk dat de opvang en de contracten die hiermee gemoeid zijn niet meer van tijdelijke aard zijn. De gemeente is voorgaande jaren druk geweest om deze contracten, daar waar van toepassing, Europees aan te besteden.
   In 2024 zijn de voorbereidingen gestart om Europees aan te besteden. In 2025 is Novon vanuit deze aanbesteding gecontracteerd en deze voert inmiddels de schoonmaak dienstverlening uit. Het contract met Qcleaning is beëindigd; de bestedingen 2025 aan Qcleaning hebben wel het karakter van onrechtmatig omdat het label “inkoop met dwingende spoed” in het boekjaar 2025 niet meer van toepassing is: totale onrechtmatigheid van dit contract: € 387.373.

4. De firma Croonwolters & Dros BV voert al lang het preventie en correctief onderhoud van de software van het gemalenbeheersysteem uit. De inzet van deze firma is gegroeid en dus ook de financiële omvang; hierdoor overschrijding van de EU-drempel ad. € 221.000. Het huidig gemalenbeheersysteem is verouderd en voldoet niet meer aan de eisen en wensen van deze tijd. Daarom voert een adviesbureau momenteel een studie uit, een zogenaamde koersverkenning voor de toekomst. Indien wordt besloten “vervanging van het huidige systeem” zal ook de wijze van aanbesteding worden bepaald. In die aanbesteding kan dan ook de langjarige dienstverlening voor preventief en correctief onderhoud van de software na implementatie worden opgenomen. De opdracht in 2025 kent een onrechtmatigheid van €107.748.

5. Notubiz Nederland ondersteunt al meer dan 15 jaar de Griffie met een vorm van RIS (Raads Informatie Systeem). De opdracht bestaat uit jaarlijkse abonnementen en bijkomende aanvullende diensten die vallen onder dezelfde opdracht. Totale opdrachtwaarde overschrijdt daarmee EU-drempel ad. € 221.000 en er heeft geen vorm van aanbesteding plaatsgevonden. De opdracht in 2025 kent een onrechtmatigheid van € 105.784.

6. Hoewel de individuele opdrachten van de DOWR-gemeenten aan de organisatie Ibabs BV niet boven de Europese drempel uitkomen, is ervoor gekozen om de opdrachten onder te brengen bij team DOWR-I (gemeente Deventer) én de opdrachten te combineren. Door deze opdracht als één opdracht te verstrekken moet deze waarde bij elkaar worden opgeteld om te bepalen welke aanbestedingsvorm passend is. Gezien de waarde inmiddels boven de EU drempel ligt moet deze opdracht worden aangemerkt als onrechtmatig tot het niveau van €77.762.

VIC: Inhuur

Expliciet is getoetst of de externe inhuur financieel rechtmatig is uitgevoerd in 2025. De inhuurlasten over het jaar 2025 bedragen in totaal afgerond €17,10 miljoen. Per saldo is hiervan afgerond €739.117 onrechtmatig. Dit heeft betrekking op een achttal inhuurdossiers die de Europese aanbestedingsdrempel (2025: €221.000) hebben overschreden.
De achtergrond van deze onrechtmatigheid hangt samen met het feit dat deze 8 meerjarige inhuren (vanaf boekjaar 2022 c.a.) zijn verlengd waarbij volgens de regelgeving eerst vooraf een Europese aanbesteding had moeten plaatsvinden of een inhuuropdracht via de inhuurdesk had moeten verlopen. Dit is dus verzuimd; door meerwerk respectievelijk aanvullende opdrachten zijn de betreffende inhuurkrachten langer ingehuurd (ook in de periode 2022 t/m juni 2025). En zo is het Europese grensbedrag overschreden.

Ondernomen actie om de onrechtmatigheid inhuur in de toekomst te voorkomen.

Binnen de gemeente Deventer zijn in de afgelopen jaren verschillende maatregelen genomen en instrumenten geïmplementeerd om de fiscale risico’s (de Wet deregulering beoordeling arbeidsrelaties (DBA) en de risico’s vanuit de aanbestedingsregels te mitigeren. Dit zijn onder andere;

• Het samenstellen van de kadernota inhuur;
• De periodieke monitoring van de inhuurlasten;
• Het controleren van inhuur die niet via de inhuurdesk is verlopen;
• Het inschakelen van de inhuurdesk bij inhuur behoeften;
• Het gebruik van door de Belastingdienst goedgekeurde modelovereenkomsten;
• Het periodiek, via bijvoorbeeld een steekproef, toetsen of de inhuur van een medewerker fiscaal juridisch juist is aangegaan en gedurende de inschakeling niet alsnog een dienstbetrekking is ontstaan.

Gezien de krapte op de arbeidsmarkt en het rechtmatig, doelmatig/doeltreffend kunnen inzetten van inhuurkrachten is in de tweede helft van 2024 nader geïnventariseerd welke aanvullende en alternatieve oplossingen voorhanden zijn waarmee binnen de kaders van bestaande wet- en regelgeving externe inhuur mogelijk is. Bij de analyse is rekening gehouden met de volgende wijziging. Op 1 januari 2025 is de Belastingdienst gestart met volledig handhaven op schijnzelfstandigheid; het handhavingsmoratorium gold dus niet meer vanaf deze datum. Bedrijven en organisaties die mensen als zzp’er inhuren voor werk dat zij niet zelfstandig uitvoeren, kunnen dan weer een boete en naheffingen krijgen. Daarbij geldt een overgangsperiode van 1 jaar waarin werkgevers en werkenden nog geen vergrijpboete krijgen als zij kunnen bewijzen dat zij stappen zetten tegen schijnzelfstandigheid. De opheffing van het handhavingsmoratorium is een van de maatregelen die het kabinet heeft genomen om schijnconstructies te bestrijden en om meer zekerheid te geven op de arbeidsmarkt.

De totale financiële onrechtmatigheid over het dienstjaar 2025 bedraagt dus in totaal afgerond €2.030.508 (excl. Btw). In 2024 was dit €1.646.868 (excl. Btw); in 2023 was dit €1.176.000 (excl. Btw) en in 2022 was dit €1.295.586 (excl. Btw).

Financiële onzekerheden binnen het sociaal domein hebben betrekking op de getrouwheid en vallen daarom niet onder de rechtmatigheidsverantwoording.

Onderstaand hebben we de financiële onzekerheden binnen het sociaal domein inzichtelijk gemaakt omdat het hierbij gaat om materiële bedragen. Deze financiële onzekerheden vallen niet onder de rechtmatigheidsverantwoording van het college van Burgemeester & Wethouders omdat deze financiële onzekerheden betrekking hebben op de getrouwheid van de jaarverslaglegging 2025. In de rechtmatigheidsverantwoording legt het college van B&W verantwoording af omtrent het begrotingscriterium, voorwaardencriterium en misbruik & oneigenlijk gebruik criterium. De accountant stelt de getrouwheid van de jaarrekening vast inclusief de rechtmatigheidsverantwoording.

In de afgelopen periode zijn de verantwoordingen en bijbehorende controlerapportages ontvangen van de Sociale Verzekeringsbank (SVB), Bedrijfsorganisatie (BVO) Jeugdzorg IJsselland (RSJ IJsselland) en de zorgaanbieders WMO, Jeugd en Beschermd wonen. De gemeentelijke accountant weegt de uitkomsten hiervan mee in zijn oordeel over de rechtmatige bestedingen in de gemeentelijke jaarrekening.

Binnen het sociaal domein wordt bij de verantwoording in de jaarrekening gesteund op de controleverklaringen van de zorgaanbieders, dit leidt tot een onzekerheid in de zorg in natura van in totaal € 3.672.000 (in 2024: €4.877.000 en in 2023: €3.662.000) als gevolg van het ontbreken van toereikende onderbouwingen van de zorgaanbieders.

De specificatie is als volgt: