Ontwikkelingen en conclusies

Grondbeleid

De afgelopen jaren is de gemeente behoedzaam omgegaan met de exploitatie van gronden voor woningbouw en de ontwikkeling van bedrijfsruimten. Daardoor heeft de gemeente risico’s kunnen beheersen en grondprijzen reëel gewaardeerd.
Met andere partijen werkt de gemeente aan het optimaliseren van het woningaanbod in Deventer. De gemeentelijke voorraad bouwgrond voor bedrijventerreinen en woningbouw is afgenomen. Daardoor neemt de gemeentelijke afhankelijkheid van particuliere grondeigenaren voor het realiseren van de ruimtelijke opgave toe. Maar er is wel een verandering zichtbaar. In 2025 zijn in de dorpen drie grondexploitaties geopend (Okkenbroek, Hagenvoorde-oost en ’t Nijland). Daarnaast zijn er stappen gezet in de ontwikkeling van De Marke Noord, Haveneiland en Wechelerhoek waar de gemeente een sturende rol wil hebben in de ontwikkeling.

Verkoop woningbouwgronden verloopt snel

In 2025 bleef een grote vraag naar nieuwe woningen bestaan. In 2025 zijn in totaal circa 560 woningen opgeleverd. Er zijn nog steeds veel factoren die toekomstige vraag- en aanbod van nieuwe woningen kunnen beïnvloeden, zoals stikstof, netcongestie, personeelscapaciteit, stijgende prijzen en rente. De gemeentelijke woningbouwprojecten Steenbrugge, Eikendal en Tuinen van Zandweerd lopen goed waarbij met name Steenbrugge een groot aandeel heeft in de toevoeging van woningen.
Alle overige gemeentegronden die geschikt zijn voor woningbouw zijn volop in ontwikkeling. Voor de locaties Hagenvoorde, ’t Nijland (Diepenveen) en Okkenbroek zijn in 2025 grondexploitaties geopend. Maar ook voor het Oranjekwartier, de Van Hetenlocatie, De Marke Noord, Wechelerhoek en Haveneiland zijn flinke stappen gezet om te komen tot uitvoering.

Verkoop nieuwe bedrijfskavels verloopt goed

De vraag naar bedrijfskavels in Deventer blijft groot maar het aanbod is beperkt. In het Bedrijvenpark A1 is een grote stap gezet met het oprichten van een Smart Energy Hub zodat de komende jaren ook de grote kavels in de verkoop gezet kunnen worden. In 2025 zijn er 3 kavels verkocht en drie in de verkoop genomen. De overige bedrijfskavels op het Gasfabriekterrein zijn nagenoeg verkocht of in optie uitgegeven. In de Stadsas resteert slechts een kleine strook naast het politiekantoor (Driehoek Snipperling). Deze grond wordt bouwrijp gemaakt en de bouw een onderwijsinstelling is volop gaande.

Planresultaten & Risicoprofiel

De grondexploitaties zijn ten behoeve van het opstellen van de jaarrekening 2025 geactualiseerd. In de tabel hieronder zijn samenvattend de financiële effecten per 31-12-2025 gespecificeerd weergegeven. Het levert een voordeel op van circa €1,27 miljoen ten gunste van de algemene reserve en een nadeel van circa €0,5 miljoen ten laste van de weerstandscapaciteit.

(bedragen x €1)

Mutatie algemene reserve

Mutatie benodigde weerstandscapaciteit (indicatief)

Dotatie verliesvoorzieningen grondexploitaties

-241.217

0

Winstneming uit lopende grondexploitaties

1.510.585

0

Toename risicoprofiel grondexploitaties

0

512.314

Resultaat af te sluiten grondexploitaties

0

0

Totaal

1.269.368

512.314

Bovenstaande voor- en nadelen kennen de volgende oorzaken:

  • Er is sprake van een dotatie aan de verliesvoorzieningen ter hoogte van circa €0,24 miljoen voor de verliesgevende grondexploitaties. Dit resultaat is een optelsom van verschillende mutaties binnen de projecten. De twee grootste wijzigingen zijn een verslechtering van de resultaten van het Havenkwartier en een aanzienlijke verbetering van het resultaat van Bedrijvenpark A1.
  • De projecten Steenbrugge, Tuinen van Zandweerd, Van Hetenlocatie en Eikendal zijn winstgevend. Sinds dit jaar geldt dat ook voor ’t Nijland Diepenveen en Okkenbroek. De winstname over 2025 kan bijna volledig toegeschreven worden aan het resultaat van Steenbrugge.
  • Het risicoprofiel van de grondexploitaties is toegenomen met €0,50 miljoen. Bij een aanzienlijk deel van de exploitaties is het risicoprofiel afgenomen. De toename van het risicoprofiel komt met name doordat het risico van de reconstructie van de N348 nu in de grondexploitatie van het Bedrijvenpark A1 is meegenomen. Tot vorig jaar was dit risico elders in de jaarrekening verwerkt. Daarnaast zijn er 3 nieuwe grondexploitaties geopend met een bijbehorend risicoprofiel.

Onder “Resultaten Grondexploitaties” wordt nadere toelichting gegeven over de resultaten en risico’s bij de grondexploitaties over 2025.

Overige gronden en panden

Per 31-12-2025 beschikt de gemeente niet over gronden die eerder zijn aangetrokken vanuit het oogpunt van strategische verwerving maar waarvoor nog geen voorbereidingskrediet is vastgesteld. Voor de gronden en panden die in voorbereiding zijn, maar nog buiten de grondexploitaties vallen heeft een waardebepaling plaatsgevonden per 31-12-2025. Dit voor de projecten Hagenvoorde, Oranjekwartier en Wittestein (Dreef) waarbij een voorbereidingskrediet beschikbaar is gesteld. Voor het overige vastgoed met en zonder verkoopbesluit heeft waardebepaling plaatsgevonden ultimo 2025. De huidige waarde van de overige gronden en panden overschrijdt de boekwaarde en omvat een stille reserve van €8,8 miljoen.

Per 31-12-2025 zijn uit reeds bestaande afgesloten complexen enkel nog gronden in bezit voor de locatie Driehoek Snipperling. Hiervoor is in 2024 besloten om de gronden beschikbaar te stellen als locatie voor het Voortgezet Speciaal Onderwijs (V.S.O.). Daardoor is het geen afgesloten complex meer, maar een project binnen de gemeente niet zijnde een grondexploitatie. Alle overige gronden van afgesloten grondexploitaties zijn verkocht. De waardebepaling van de locatie Driehoek Snipperling is ultimo 2025 hoger dan de boekwaarde, waardoor geen bijstelling noodzakelijk is.

De voorziening ‘afgesloten complexen’ bedraagt per ultimo 2025 €1,25 miljoen:

(bedragen x €1)

Naam afgesloten complex

Voorziening

Onttrekkingen

Stand voorziening

Benodigde

Mutatie

31-12-2024

17-7-1905

31-12-2025

voorziening

voorziening

Bergweide 3

9.961

293

9.668

9.597

-72

Bathmense Enk II

427.000

57.358

369.642

375.337

5.695

Okkenbroek

0

585

-585

0

585

Driehoek Snippeling

232.768

61.564

171.204

183.341

12.137

WB Lettele

0

439

-439

0

439

Vijfhoek

87.757

2.644

85.113

2.000

-83.113

Vijfde hoek

15.266

553

14.713

98.066

83.353

Bedrijventerrein Lettele

13.478

4.136

9.342

11.440

2.098

Bedrijventerrein Looweg Bathmen

40.965

1.414

39.551

40.665

1.114

Grachtengordel

-3.994

16.700

-20.694

0

20.694

Leisurestrip Holterweg

25.000

26.886

-1.886

25.255

27.142

Gasfabriek

561.674

78.490

483.184

449.651

-33.524

Centrumplan Bathmen

127.513

74.680

52.833

78.804

25.971

Shita locatie

141.806

105.264

36.542

83.545

47.002

Totaal

1.679.194

431.006

1.248.188

1.357.701

109.521

Deze voorziening is in het verleden gevormd om resterende kosten van afgesloten grondexploitaties te dekken. Op basis van geactualiseerde onderliggende plannen bedragen de benodigde kosten nu €1,36 miljoen. Op grond van het BBV is het niet langer toegestaan om voor dit doel een voorziening aan te houden, waardoor de huidige voorziening vrijvalt. Bij het vaststellen van de jaarrekening wordt voorgesteld om het vrijvallende bedrag over te hevelen naar een bestemmingsreserve ter dekking van de afrondende werkzaamheden. Daarnaast wordt voorgesteld om €110.000 extra aan deze nieuwe bestemmingsreserve toe te voegen, zodat de resterende werkzaamheden volledig kunnen worden afgerond.